Вашата возраст не се мери само според бројот на години што сте ги проживеале. Постои и биолошка возраст, која покажува како вашето тело се менува со текот на времето и како тие промени влијаат врз ризикот од хронични болести како рак или срцеви заболувања.

За разлика од хронолошката возраст, на биолошката можете да влијаете, бидејќи врз неа делуваат животните навики и факторите од околината, како исхраната, сонот и стресот. Токму еден популарен утрински пијалак би можел да има значително позитивно влијание врз вашето стареење, пишува „Итинг вел“.

– Храната што ја јадеме влијае врз оксидативниот стрес, воспаленијата, работата на митохондриите, па дури и врз експресијата на гените, а сето тоа се клучни двигатели на биолошкото стареење – вели Моник Ричард, регистрирана диететичарка и нутриционистка.

– Истражувањата постојано покажуваат дека исхрана богата со фитонутриенти и антиоксиданси, каква што е исхраната со повеќе растителни намирници, го поддржува обновувањето и отпорноста на клетките, додека неквалитетната и високо преработена храна може да го забрза стареењето и да го зголеми ризикот од хронични болести. Со други зборови, важно е што јадеме и пиеме, а за многумина тој избор започнува наутро со шолја кафе – додава таа.

Кафето е, веднаш по водата, најпопуларниот напиток во светот и дел од секојдневието на многумина. Но, освен што обезбедува кофеински поттик, овој напиток се поврзува и со забавување на биолошкото стареење.

– Умереното консумирање кафе е поврзано со намален ризик од неколку хронични болести и може да игра улога во долговечноста – истакнува Ричард.

Како кафето помага во забавување на стареењето?

– Кафето може да биде извор на корисни антиоксиданси и соединенија како хлорогенски киселини, тригонелин, дитерпени и меланоидини, кои можат да го поддржат метаболичкото и кардиоваскуларното здравје – вели Ричард.

Соединенијата од кафето влијаат врз функцијата на митохондриите и можат поволно да делуваат врз оксидативниот стрес. Кафето исто така може да помогне кај воспаленијата и да го намали ризикот од хронични болести, што се припишува на неговите соединенија кои ги намалуваат воспалителните маркери.

Освен тоа, кафето ја поддржува должината на теломерите, структури кои ја штитат нашата ДНК. Кога теломерите се скратуваат, ДНК се оштетува, што придонесува за воспаленија и други промени поврзани со стареењето.

– Консумирањето кафе е поврзано со подолги теломери, дури и кога самиот кофеин не се зема предвид – објаснува Кели Бургес, регистрирана диететичарка.

Иако некои резултати од истражувањата се контрадикторни и понатамошни студии се во тек, покажано е дека пиењето кафе е корисно за одредени популации, како лица со ментални нарушувања кои влијаат врз животниот век.

Некои истражувања укажуваат дека кофеинот позитивно влијае врз менталното здравје преку подобрување на когнитивните функции, распонот на внимание и времето на реакција, особено кај постарите лица.

Внесот на кофеин од кафе исто така е поврзан со намалено натрупување на протеински фрагменти кои се доведуваат во врска со Алцхајмеровата болест. Дополнително, консумирањето кафе може да има заштитен ефект против депресија, важен фактор што придонесува за скратување на здравиот животен век.

Што уште можете да направите за долговечност?

На процесот на стареење влијаат и генетиката и животниот стил. Иако не можете да ја промените генетиката, можете да ги прилагодите вашите навики за да го подобрите здравјето и да ја намалите биолошката возраст.

– Важно е да се запамети дека она што функционира за една личност не мора да функционира за друга, поради што соработката со регистриран диететичар-нутриционист е исклучително вредна – вели Ричард.

– Фокусирањето на доследност наместо на совршенство е клучно. Сè што консумираме, од храна и пијалаци до времето пред екран и токсините од околината, влијае врз нашите клетки и целокупното здравје. Започнете со мали промени што можете да ги воведете уште денес – додава таа.

Физичката активност е клучна за здраво стареење.

– Комбинирајте тренинг за сила, аеробни вежби и редовна дневна активност за да го поддржите здравјето на срцето, подвижноста и метаболичката функција – советува Џуди Чодиркер, регистрирана диететичарка.

Активноста е важна за менталното здравје, намалувањето на стресот, спречувањето на губење на мускулната маса и сила, одржувањето на густината на коските и подобрувањето на рамнотежата, со што се спречуваат падови и скршеници.

Сонот е пресуден за здравјето и игра важна улога во процесот на стареење.

– Доволно квалитетен одмор секоја ноќ го поддржува закрепнувањето и регенерацијата на телото – вели Бургес.

Недостатокот на сон може да предизвика промени во клетките и ткивата што негативно влијаат врз биолошката возраст. Се препорачува да се стремите кон седум до девет часа непрекинат сон, со легнување и будење приближно во исто време секој ден.

– Консумирањето претежно целосна и минимално преработена храна помага во заштитата на телото и поддржува поздраво стареење – истакнува Бургес.

Едноставни промени можат да имаат голем ефект, на пример замена на пакуваните грицки со овошје и јаткасти плодови или одлука еднаш неделно да готвите вечера дома.