До 2050 година, метаболичката болест на црниот дроб ќе погоди 1,8 милијарди луѓе ширум светот, предизвикани од растечката дебелина и зголемениот шеќер во крвта, сугерира новата студија. Стеатотичната болест на црниот дроб поврзана со метаболичка дисфункција (МАСЛД), порано позната како неалкохолна масна болест на црниот дроб (НАФЛД), е една од најраспространетите и најбрзо растечките заболувања на црниот дроб во светот.

Според најновите проценки, денес со МАСЛД живеат 1,3 милијарди луѓе, приближно секоја шеста личност, што претставува зголемување од 143 отсто за само три децении, пишува „Гардијан“. Наодите, кои произлегуваат од студијата за глобалниот товар на болестите, повредите и факторите на ризик, се објавени во списанието „Лансет гастроентерологија и хепатологија“ (Lancet Gastroenterology & Hepatology).

Според истражувањето, во 1990 година со МАСЛД живееле околу 500 милиони луѓе, а до 2023 година, тој број ќе се зголеми на 1,3 милијарди. До 2050 година, се предвидува дека состојбата ќе погоди 1,8 милијарди луѓе, што е зголемување од 42 отсто во однос на 2023 година. Глобалната стапка на преваленца пораснала на 14.429 случаи на 100.000 луѓе во 2023 година, што е зголемување од 29 отсто во споредба со 1990 година.

МАСЛД е почеста кај мажите отколку кај жените

Зголемениот шеќер во крвта е главен предизвикувач на здравствените проблеми поврзани со МАСЛД на глобално ниво, проследен од високиот индекс на телесната маса (БМИ) и пушењето, што ја истакнува силната поврзаност со дијабетесот тип 2 и дебелината.

МАСЛД била почеста кај мажите отколку кај жените, со највисоки стапки на преваленца забележани кај постари лица на возраст помеѓу 80 и 84 години. Меѓутоа, најголемиот број погодени лица биле помлади, околу 35 до 39 години за мажи и 55 до 59 години за жени.

Некои региони, вклучувајќи ги Северна Африка и Блискиот Исток, имале непропорционално повисоки стапки на МАСЛД во споредба со други земји. Сепак, забележано било и нагло зголемување на бројот на заболени во земјите ширум светот.

На многумина им се заканува цироза на црниот дроб и рак

Според анализата на податоци што ја спровела „Гардијан“, стапката на преваленца во Велика Британија се зголемила за една третина (33 отсто) помеѓу 1990 и 2023 година, што е најголемо зголемување во западна Европа. Стапката на преваленца се зголемила за 30 отсто во Австралија и 22 отсто во Соединетите Американски Држави.

Студијата, исто така, открила дека иако сè повеќе луѓе ја развиваат болеста, нејзиното целокупно влијание врз здравјето, мерено во годините изгубени поради болест или смрт, останува стабилно. Ова сугерира дека напредокот во лекувањето и грижата им помага на луѓето да живеат подолго и поздраво, како и дека зголемувањето на случаите е главно поврзано со раните фази на болеста.

И покрај ова, растечкиот број на случаи значи дека многу луѓе се изложени на ризикот од развој на сериозни компликации како што се цироза на црниот дроб или рак во иднина. МАСЛД често се поврзува со прекумерната телесна тежина и обично може да се лекува со промени во животните навики.

Болеста често не предизвикува никакви симптоми

Според британската Национална служба за здравје (НХС), болеста често не предизвикува никакви симптоми и многу луѓе не се свесни дека ја имаат. Обично се открива дури кога пациентот ќе направи анализи од друга причина. Симптомите, ако се појават, може да вклучуваат чувство на голем замор, општа слабост и болка или непријатност во пределот на црниот дроб, што се чувствува во стомакот под десната страна на ребрата.

Студијата ја водел Институтот за мерење и евалуација на здравјето (ИХМЕ), истражувачки институт за јавно здравје на Универзитетот Вашингтон во Сиетл. Авторите навеле дека наодите нагласуваат дека МАСЛД сè повеќе ги погодува помладите возрасни луѓе поради влошување на здравјето и животниот стил.

Порастот на бројот на случаи, рекле тие, ја истакнува важноста од препознавањето на МАСЛД како глобален здравствен приоритет, како и развојот на политиката, кампањите за кревање на свеста и интервенциите за да се ублажи нејзиното растечко влијание и да се спречат идните компликации.