Делницата од државниот пат Д8, попозната како Јадранска магистрала, се разгранува од карпестите падини и се спушта кон реката Неретва. Патот започнува од Плоче и поминува низ Стаблина и Чевељуша, потоа низ Роготин, каде што пред возачите се отвора широка, обработена долина.

Патот продолжува кон Комин, населба што се протега речиси два километри покрај реката, а потоа стигнува до Опузен, град чие име долго време се поврзува со мандарини. Речиси целиот овој дел е исполнет со шарени тезги, поради што овој пат е познат како еден од најшармантните и најмиризливите во Хрватска, пишува „Путни кофер“.

По должината на патот долг 15 километри, наредени се бројни дрвени маси, стари чадори и ваги што се користат со децении. Зад нив стојат луѓе што го набрале своето овошје и зеленчук истото утро, честопати од парцели веднаш до патот. Додека купувате домати, смокви, лубеници или пиперки, вашиот поглед често оди кон огромното поле или овоштарник од кој потекнуваат.

Напролет се појавуваат јагоди и цреши, а во текот на летото, лубениците, дињите, праските, нектарините, доматите, пиперките и младите компири се доминантни. Септември носи смокви и грозје, додека во октомври речиси сè почнува да се врти околу мандарините. Тие се најпрепознатливиот производ од долината Неретва.

Покрај свежото овошје и зеленчук, постојат и локални производи кои не се расипуваат толку брзо: мед, ракии и ликери од мандарина, суви смокви, ајвар, зимски зеленчук и многу друго.

За да биде приказната комплетна, треба да се знае дека оваа плодна долина не изгледала секогаш вака. Таа била мочуриште со векови, а денешните полиња се резултат на голема мелиорација на земјиштето што започнала во 1960-тите и траела две децении. Интересно е и тоа што низ Комин поминува пат кој, според локалната традиција и историските записи, го изградил Наполеон, па затоа овој пат се користи во некоја форма за трговија и патување веќе два века.

Денес, речиси сè се одгледува во долината. Мештаните сакаат да кажат дека тука расте секоја култура освен бананите, а мандарините одамна станале адут за извоз, еден од ретките хрватски земјоделски производи што се продава во странство во значителни количини.

Најдобриот дел од целата приказна е што тезгите покрај патот не се само туристички атракции. Тие се таму за локалната економија, за семејствата што заработуваат за живот од земјата. Кога ќе купите гајба праски во близина на Комин или вреќа мандарини пред Опузен, парите не одат кај некој посредник, туку кај човекот што ги садел, наводнувал и берел.

Затоа, ако вашето патување ова лето ве однесе натаму, не брзајте. Свртете на стариот пат покрај Неретва, отворете го прозорецот и застанете на првата тезга што ви се допаѓа. Ќе се вратите дома со полни вреќи, а по патот ќе поминете низ еден од најнеобичните пејзажи во Хрватска.