Штетата се мери во милиони: криминалци низ цела Германија крадат употребено масло за пржење од ресторани и ланци за брза храна, затоа што тоа е основа за еден многу профитабилен бизнис.

Тие доаѓаат и дење и ноќе – низ цела Германија. Особено крадат употребено масло за пржење од дворовите на ресторани и барови. Го преточуваат во свои канти или земаат цела корпа за отпадоци.

Новинарите на јавниот сервис Зарланд Бродкастинг (SR) поседуваат бројни снимки од надзорни камери од различни германски покраини на кои се забележани кражби.

Употребеното масло за пржење е барана стока, објаснува DW. Рестораните го продаваат на компании за рециклирање, кои потоа го продаваат на постројки за преработка или, доколку самите го преработуваат, директно на рафинерии за производство на биодизел.

Компаниите што се занимаваат со рециклирање моментално добиваат и до 900 евра за тон преработено употребено масло за пржење.

Бизнис-основата во опасност

Криминалците, меѓутоа, ја загрозуваат нивната основа на работење. Еден од погодените претприемачи е и Штефан Хениг од местото Гермершхајм во германската покраина Рајнска Палатина.

Неговата фирма вработува 18 луѓе. Хениг вели дека годинава претрпел загуби од околу 40.000 евра поради кражби на употребено масло за пржење.

Тој вели дека е во „егзистенцијален ризик“.

„Имаме приближно две до три кражби дневно што можеме дефинитивно да ги докажеме“, тврди претприемачот од Гермершхајм.

Германското здружение на индустријата за управување со отпад, вода и рециклирање (BDE) проценува дека штетата годишно се брои во милиони евра.

„Една поединечна кражба понекогаш е релативно мала“, вели претставникот на BDE, Саша Рот, „но бројот на тие поединечни кражби е многу голем“.

Стотици пријави без резултат

Неколку компании за рециклирање наведуваат дека поднеле повеќе од сто кривични пријави поврзани со кражбите – без никакви резултати.

„Главниот проблем со кој се соочуваме е тоа што одделни локални полициски станици на почеток проценуваат дека станува збор за некаков помал прекршок. Но, всушност, дефинитивно можеме да претпоставиме дека се работи за висок степен на организираност“, вели Рот.

Погодените се загрижени бидејќи мислат дека истражните органи не го препознаваат тој „висок степен на организираност“.

Досегашните истраги повеќе биле насочени кон поединечни возачи фатени со употребено масло во своите комбиња – а не кон потенцијалните налогодавци.

Министерството за внатрешни работи на покраината Рајнска Палатина, каде што меѓу другото работи и фирмата на Штефан Хениг, на прашање од новинарите одговорило дека не гледа докази дека станува збор за организиран криминал.

„Ова не е локален феномен“

Германското здружение на индустријата за управување со отпад, вода и рециклирање (BDE) уште во март ја контактирало Конференцијата на германските министри за правда (сојузниот министер и покраинските министри).

Уште тогаш нивната цел била да истакнат „дека тоа не е локален феномен“, објаснува Рот. Затоа, BDE предложи формирање специјализирани јавни обвинителства.

Иницијативата, сепак, не беше реализирана. Како што известува Министерството за правда на Саксонија, кое моментално претседава со Конференцијата на министрите, ова тело не се занимавало со кражбите на употребено масло за пржење, и покрај барањата на BDE. Сè до денес тоа прашање не го покренал ниту еден член на Конференцијата на министри за правда.

Фирмите за управување со отпад, како онаа на Штефан Хениг, затоа преземаат работи во свои раце: ги опремуваат своите канти со GPS-уреди за следење. Така сега можат да следат како крадците ги шверцуваат нивните канти од Германија – често кон Холандија. И, според нивното искуство, тоа најчесто се случува без никаков надзор.

Не се плашат дека ќе бидат фатени

Тоа го потврдува и еден информатор кој сака да остане анонимен, а чиј идентитет им е познат на новинарите на SR.

Тој вели дека имал контакт со членови на банда крадци на употребено масло и потврдува: криминалците не се плашат дека германските власти ќе ги фатат.

„Го користеа изразот Елдорадо“, се сеќава човекот на својот средба со криминалците. Се однесувале бесрамно и самоуверено: „Крадат употребено масло за пржење – и дури самите ја користат зборот ’кражба’. Апсолутно немаат никаков проблем со тоа“, вели тој.

Експертите проценуваат дека побарувачката за употребено масло за пржење поради производството на биодизел ќе продолжи да расте во наредните години. А со таа побарувачка веројатно ќе растат и цените.

Фирмите за управување со отпад, како онаа на Штефан Хениг, затоа стравуваат дека ќе има уште повеќе кражби. И дека тие можат да направат многу малку по тоа прашање.