Одреден керамички прибор за јадење и хартиени чаши што се користат за топли пијалаци можат да ослободат штетни супстанции како што се олово, кадмиум, микропластика и ПФАС хемикалии. Експертите предупредуваат дека белите керамички и садовите за готвење од не’рѓосувачки челик се меѓу најбезбедниот избор за секојдневна употреба.

Неодамнешна студија предупреди за потенцијалните здравствени ризици од одредени шолји и чаши при секојдневна употреба.

Во студијата насловена како „Голтка што паѓа посилно“, беше утврдено дека пет од вкупно 30 тестирани керамички производи што се продаваат се небезбедни, бидејќи содржат нелегални количини на олово и кадмиум.

Таканаречените „хартиени“ чаши привлекоа посебно внимание. Истражувањето спроведено пред неколку години покажало дека по 15 минути контакт со топол пијалак, тие можат да ослободат десетици илјади микропластични честички, како и траги од тешки метали.

Во разговор за РТС, магистер по физичка хемија Ана Пешиќ од Центарот за тестирање на храна истакнала дека обичната бела керамичка чаша е најбезбедна за топли пијалаци.

„Хартиените чаши не се здрави. Доколку навистина беа направени од хартија, не би можеле да држат течност. Однатре се обложени со ПФАС соединенија, т. н. вечни хемикалии, кои се исклучително штетни. Под влијание на топлина, овие супстанции преминуваат во пијалакот и на тој начин влегуваат во телото“, објаснила Пешиќ.

Керамичките шолји во боја, како и оние со разни декорации, не се сметаат за безбеден избор, бидејќи боите и премазите често содржат хемикалии што можат да бидат штетни за здравјето.

Садовите како што се тенџериња и тави, исто така, можат да бидат проблематични, бидејќи се користат на високи температури. Затоа, како што вели Пешиќ, материјалот од кој се направени е клучен.

„Секогаш би претпочитала не’рѓосувачки челик и леано железо, што вклучува и стакло и висококвалитетна керамика. Ова се долготрајни, отпорни и безбедни материјали за подготовка на храна“, нагласила таа.

Тефлонот, иако практичен, всушност е вид пластика со ПФАС облога што му дава својства што не лепат. Проблемот настанува кога ваквите садови се оштетени или изложени на високи температури, бидејќи тогаш доаѓа до ослободување на мали честички кои завршуваат во храната.

„Тие честички со текот на времето се таложат во телото. Тие дејствуваат како ендокрини нарушувачи, можат да бидат канцерогени и да имаат негативен ефект врз срцето, бубрезите и црниот дроб“, предупредила Пешиќ.

Самата пластика, истакнала таа, не е нужно лоша, но дополнителните премази што се користат за да се направи пофункционална се најголемиот проблем.

„Кај пластичните производи, најважно е да не се загреваат и да не се оштетуваат или изгребуваат“, додала таа.

Центарот за тестирање на храна редовно ги контролира предметите од општа употреба, а самите производители ги доставуваат производите на анализа. Повеќето од тестираните производи се безбедни, додека оние што не ги исполнуваат стандардите, по лабораториските тестови, се повлекуваат од пазарот со одлука на надлежните институции.