Наместо мирно будење, утрото ве пречекува со непријатно чувство во очите. Посегнувате по мобилниот телефон за да проверите колку е часот, но бројките на екранот остануваат заматени. Трепнувате еднаш, па уште еднаш, но погледот не се изострува. Сè што чувствувате е блага болка или печење во очите. Ова искуство не е реткост, пишува „Живим“.

Според оптометристот Вес Имлер, најчесто станува збор за привремена појава која брзо се повлекува. Сепак, понекогаш утринската непријатност може да биде знак дека е потребен лекарски преглед.

Суво око

Една од најчестите причини е синдромот на суво око. За време на спиењето, организмот природно создава помалку солзи, а трепкањето – кое инаку рамномерно го распределува солзниот филм по површината на окото – престанува. Ако солзниот филм е нестабилен или пребрзо испарува, рожницата може да се исуши во текот на ноќта. Наутро тоа се манифестира како печење, гребење или чувство дека имате песок под капаците. Греењето во зима, вентилаторите, клима-уредите и одредени лекови дополнително го влошуваат проблемот. Кај многумина непријатноста се намалува кратко по будењето, кога повторно започнуваме да трепкаме и се зголемува создавањето солзи.

Алергии

Алергиите се уште една честа причина за утринска иритација на очите. Грините во постелнината, влакната од домашни миленици и сезонскиот полен можат да се задржат на перниците и чаршафите. Ноќната изложеност предизвикува воспаление на конјунктивата – тенката мембрана што ја покрива белката и внатрешната страна на капаците. Наутро може да се појават црвенило, блага отеченост и силна потреба за триење на очите. Чешањето е типичен симптом на алергиско воспаление, а исцедокот обично е воденест, за разлика од погустиот исцедок кај инфекции.

Гледање во екрани

Современите навики исто така имаат влијание. Долготрајното гледање во екрани на лаптопи, таблети и паметни телефони ја намалува фреквенцијата на трепкање. Непотполното трепкање го забрзува испарувањето на солзите и доведува до сушење на површината на окото. Ако навечер долго гледате серии или „скролате“ на телефонот, очите можат да бидат веќе заморени пред да заспиете. Намаленото ноќно создавање солзи дополнително ја засилува иритацијата, па се будите со болни или на светлина чувствителни очи.

Спиење со полуотворени очи

Во одредени случаи, проблемот не е само сувоста, туку и изложеноста на рожницата. Ноќниот лагофталмус се јавува кога капаците не се затвораат целосно за време на спиењето. Дури и мал процеп може да остави дел од рожницата изложен со часови. Солзите испаруваат, површината се суши и можат да настанат ситни оштетувања. Лицата со оваа состојба често опишуваат остра болка веднаш по будењето, изразена чувствителност на светлина или чувство на туѓо тело во окото.

Рецидивирачка ерозија на рожницата

Постои и состојба наречена рецидивирачка ерозија на рожницата, која може да се развие по претходна повреда на окото. Кога рожницата заздравува, површинските клетки понекогаш не се прицврстуваат цврсто за подлогата. За време на спиењето, капакот може благо да се прилепи за рожницата, а при утринското отворање да ги повлече овие чувствителни клетки и повторно да создаде мала повреда. Последица може да биде ненадејна и интензивна болка, значително посилна од вообичаената сувост.

Конјунктивитис

Конјунктивитисот, познат и како „розово око“, може да предизвика црвенило и исцедок кој во текот на ноќта се суши. Уште посериозни се инфекциите на рожницата, кои можат да доведат до појава на улкус, со силна болка, заматен вид и изразена чувствителност на светлина. Овие состојби бараат брза лекарска интервенција за да се спречат трајни оштетувања.

Околина

Ниту надворешните надразнувачи не треба да се занемарат. Дим, загаден воздух и хемиски испарувања можат да се задржат на косата и облеката и да се пренесат на постелнината. Долготрајниот контакт во текот на ноќта може да ги иритира чувствителните ткива околу очите, што резултира со црвенило и непријатност наутро.

Во најголем дел од случаите, утринската болка во очите е последица на сувост што се ублажува со трепкање и употреба на вештачки солзи и се повлекува во рок од неколку минути до неколку часа. Сепак, одредени симптоми не треба да се игнорираат.