Хелен Мирен е едно од најголемите имиња во светската актерска уметност. Со кариера подолга од половина век, таа е една од ретките актерки кои со подеднаква сила владеат и со класичниот театар и со современиот филм.

Добитничката на „Оскар“, повеќекратна добитничка на наградите „БАФТА“, „Еми“ и „Златен глобус“, денес важи за актерска икона. Публиката ја памети по низа впечатливи улоги, но особено по маестралните толкувања на британските владетелки – кралицата Елизабета Прва и кралицата Елизабета Втора.

Детството и руските корени

Хелен Мирен е родена како Илинеја Лидија Петровна Миронов на 26 јули 1945 година во областа Чизвик во Лондон. Таа е второ од трите деца на Василиј Петрович „Базил“ Миронов и Кетлин Роџерс.

Нејзиниот татко бил музичар кој свирел виола во Лондонската филхармонија, но подоцна ја напуштил музичката кариера бидејќи сакал да обезбеди постабилен живот за семејството. Работел како таксист, испитувач за возачки дозволи, а подоцна и како државен службеник во Министерството за транспорт.

Мајка ѝ потекнувала од семејство на месар кој некогаш бил снабдувач на кралицата Викторија.

Семејството на нејзиниот татко имало руски аристократски корени, а кога Хелен имала девет години, нејзиниот татко официјално го променил презимето од Миронов во Мирен, со што семејството го прилагодило презимето на британската средина.

Љубовта кон актерството се родила со Шекспир

Интересот за актерството кај Хелен се појавил уште во детството. Пресуден момент биле нејзините 13 години, кога ја гледала аматерската претстава „Хамлет“.

„Бев воодушевена од целата таа голема драма. Растевме без телевизија и речиси никогаш не одевме во кино. По „Хамлет“ единствено сакав повторно да се вратам во тој свет каде што сè беше возможно“, изјавила Мирен во едно интервју.

Иако таа сонувала за актерска кариера, нејзините родители првично се обиделе да ја насочат кон посигурна професија. Таа посетувала католичко училиште во Саутенд-он-Си, каде еден наставник го забележал нејзиниот талент и ја охрабрил да се пријави во Националниот младински театар.

На само 18 години била примена во трупата, а тоа бил првиот голем чекор кон професионалната актерска кариера.

Кралската шекспирова трупа и првите големи улоги

На 20 години Хелен Мирен веќе ја играла Клеопатра во продукцијата „Антониј и Клеопатра“ (Antony and Cleopatra) од 1965 година. Нејзината изведба ѝ донела агент и место во престижната Кралска шекспирова трупа.

Во следните години таа се истакнала со низа сложени и предизвикувачки улоги, меѓу кои Кастиза во „Трагедијата на одмаздникот“ (The Revenger’s Tragedy), Кресида во „Троил и Кресида“ (Troilus and Cressida) и Лејди Магбет во „Магбет“ (Macbeth).

Поради впечатливите настапи во раната кариера, британските медиуми во еден период ја нарекувале „Секс-кралицата на Стратфорд“, назив што самата Мирен не го прифаќала бидејќи сметала дека ги намалува нејзините актерски способности и сериозноста на нејзината работа.

Патот кон филмот

Филмската кариера на Мирен започнала преку адаптации на нејзините театарски улоги, но таа постепено се наметнала како една од најсилните актерки на големото платно.

Во 1980 година се појави во контроверзниот филм „Калигула“ (Caligula) со Малколм Мекдауел и Питер О’Тул. Филмот предизвика големи реакции поради насилните сцени и експлицитната содржина, а иако беше критикуван, денес останува едно од позначајните остварувања од раниот период на нејзината кариера.

Следуваа успешни улоги во „Долгиот добар петок“ (The Long Good Friday) и „Екскалибур“ (Excalibur), а во 1984 година филмот „Кал“ (Cal) ѝ ги донесе првите големи филмски признанија – наградата за најдобра актерка на Канскиот филмски фестивал и признание од Британската академија за филмска и телевизиска уметност.

„Главен осомничен“ ја направи телевизиска ѕвезда

Во 1992 година Мирен ја доби улогата која ќе ја претвори во една од најпрепознатливите телевизиски актерки – инспекторката Џејн Тенисон во криминалистичката серија „Главен осомничен“ (Prime Suspect).

Серијата траеше до 2006 година, а нејзината изведба беше наградена со пет награди БАФТА и повеќе номинации за „Еми“. Во 1996 година ја освои наградата „Еми“ за најдобра главна актерка во драмска серија.

Паралелно со телевизијата, Мирен продолжи да работи и во театарот, а нејзините сценски настапи ѝ донесоа и номинации за наградата „Тони“.

Улогата на кралиците што ја запиша во историјата

Во 2006 година дојде улогата која ја потврди како една од најголемите актерки на својата генерација. Во филмот „Кралицата“ (The Queen) таа ја толкуваше кралицата Елизабета Втора во периодот по смртта на принцезата Дијана.

За оваа улога Мирен освои „Оскар“ за најдобра главна женска улога, како и „Златен глобус“. Нејзината интерпретација беше толку убедлива што доби пофалби и од самата кралица Елизабета Втора.

Претходно таа ја играше и кралицата Елизабета Прва во телевизискиот филм „Елизабета Прва“ (Elizabeth I), за што освои награди „Еми“ и „Златен глобус“.

Од кралици до акциски хероини

И по големиот успех, Мирен не престана да прифаќа разновидни улоги. Во 2010 година беше номинирана за „Оскар“ за филмот „Последната станица“ (The Last Station), каде го толкуваше ликот на сопругата на Лав Толстој.

Следуваше акцискиот филм „Црвено“ (RED) со Брус Вилис и Морган Фримен, каде покажа дека одлично се снаоѓа и во динамични холивудски продукции.

Потоа следуваа филмовите „Хичкок“ (Hitchcock), каде ја играше сопругата на легендарниот режисер Алфред Хичкок, „Патување од сто чекори“ (The Hundred-Foot Journey), „Трамбо“ (Trumbo), „Патници во потрага по слободата“ (The Leisure Seeker), „Винчестер“ (Winchester), „Хобс и Шо“ (Hobbs & Shaw) и серијата „Катерина Велика“ (Catherine the Great).

Приватниот живот

Хелен Мирен долго време велеше дека не планира да се омажи, но во 1997 година стапи во брак со американскиот режисер Тејлор Хекфорд.

Двојката живее меѓу Лос Анџелес и Лондон. Мирен нема деца, но често зборувала за својот избор и за тоа дека исполнет живот може да има различни форми.