Во изминатата година, цената на чоколадото нагло се зголеми низ целиот свет, поради што сега какаото се смета за луксузен производ. Но, додека потрошувачите плаќаат повеќе за производи од чоколадо, одгледувачите на какао во Западна Африка, регионот од каде што доаѓа голем дел од светското производство, се соочуваат со сериозни финансиски проблеми и чекаат со месеци плаќања за нивната жетва, пишува Пословни дневник.

По силниот раст во 2024 година, цените на какаото, клучна состојка во чоколадото, почнаа да паѓаат. Причината е комбинација од неколку фактори: добрата глобална жетва се совпадна со пад на побарувачката, додека производителите на чоколадо почнаа да ја намалуваат количината на какао во своите производи поради претходно високите цени.

Одредени чоколадни плочки станаа помали, а некои производители посегнуваат по заменски состојки, пишува Би-би-си. Голем дел од какаото во светот се произведува во Гана и Брегот на Слоновата Коска, каде што државните регулатори ја одредуваат куповната цена една година однапред. Но, ненадејниот пад на цените на меѓународниот пазар доведе до парадоксална ситуација: зрната какао од тие земји сега се околу 40 проценти поскапи отколку што се подготвени да платат меѓународните трговци. Резултатот е бавна продажба и доцнење на плаќањата кон производителите.

На светот му се заканува исчезнување на какаото до 2050 година! Научниците бараат замена

Се проценува дека во Гана околу 800 илјади одгледувачи на какао чекаат пари за продадената жетва. Државниот регулатор за какао, Кокобод, минатиот октомври постави куповна цена од речиси 5.300 долари по тон. Сепак, глобалните цени во меѓувреме значително паднаа, што создаде голем финансиски јаз и го зголеми долгот на институцијата на околу три милијарди долари. За да ги ублажи финансиските тешкотии, менаџментот на „Кокобод“ ги намали оперативните трошоци, вклучително и платите – за 20 проценти за извршниот менаџмент и 10 проценти за високиот персонал- пренесе

Институцијата вели дека исплатите на земјоделците се во тек, но многу производители тврдат дека сè уште не ги добиле парите. Секторот за какао игра клучна улога во економијата на Гана. Се проценува дека учествува со околу седум проценти во националниот БДП и носи приближно 15 проценти од вкупните девизни приходи на земјата. Затоа, здравјето на овој сектор директно влијае на стабилноста на државните финансии и животниот стандард на руралното население.

За да се стимулира закрепнувањето на индустријата, владата планира да ја зголеми домашната преработка на какао, со цел да се задржи поголемиот дел од додадената вредност во земјата. Наместо извоз на сурови зрна, стратегијата предвидува зајакнување на локалното производство на какао во преработени производи, вклучително и чоколадо. Во меѓувреме, „Кокобод“ ја намали загарантираната откупна цена за производителите на околу 3.500 долари по тон. Иако ова е сè уште над моменталните пазарни цени, многу земјоделци предупредуваат дека намалувањето на приходите може дополнително да ја загрози нивната егзистенција.

Слична ситуација се развива и во соседниот Брег на Слоновата Коска, најголемиот светски производител на какао. Нивниот еквивалент „Кокобода“ – Советот за кафе и какао – исто така минатата година гарантираше цена која сега е далеку над меѓународната цена. Вреќи со жито се натрупуваат во магацините на западот од земјата, бидејќи извозниците се двоумат да купат. Властите веќе најавија намалување на откупната цена за да ја поттикнат продажбата, но многу одгледувачи стравуваат дека кризата може да потрае.

За стотици илјади семејства во Западна Африка, какаото не е само важна извозна стока, туку и единствен извор на приход, поради што движењата на глобалниот пазар на чоколадо директно ја одредуваат нивната економска безбедност и секојдневен живот.