Земјите од Европската Унија мора да ја насочат својата енергетска помош главно кон ранливите домаќинства и индустрии или ризикуваат залудно да потрошат милијарди евра додека војната во Иран влијае врз цените на нафтата и гасот, предупреди денеска претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен.

Војната на САД и Израел против Иран, во комбинација со одмаздата од Иран, како што е блокирањето на Ормускиот Теснец, ја чини ЕУ речиси 500 милиони евра (600 милиони долари) дневно, зголемувајќи ги цените на пумпите и стравот од недостиг на гориво за авиони во рок од неколку недели.

Фон дер Лајен рече дека најголемиот трговски блок во светот мора да ги искористи лекциите од енергетската криза во 2022 година, кога Русија ја искористи својата енергетска моќ против европските земји за да ја поткопа нивната поддршка за Украина, за да избегне дополнително наштетување на нивните економии.

– Повеќе од 350 милијарди евра беа потрошени на мерки без цел и тоа имаше огромно влијание врз финансиите на земјите-членки. Затоа, да не ја правиме истата грешка повторно и да ја фокусираме нашата поддршка таму каде што е најважно – им рече таа на европратениците во Стразбур, Франција.

„Европа не може да се потпира на резерви однадвор“

Исто како што Европа ја прекина својата енергетска зависност од Русија, блокот сега мора да стави крај на своето потпирање на резерви од надворешниот свет, со подобро користење на обновливите извори како ветрот и сонцето, како и нуклеарната енергија, рече Фон дер Лајен.

– Нашата прекумерна зависност од увезени фосилни горива нè прави ранливи – рече таа.

Откако војната започна во 2022 година, увозот на руски гас во 27-те нации падна од 45 отсто на 12 отсто минатата година. Увозот на јаглен беше забранет со санкции, а увозот на нафта се намали од 27 отсто во 2022 година на 2 отсто, при што само Унгарија и Словачка продолжија да купуваат од Русија.

Фон дер Лајен рече дека влијанието на иранската војна „може да одекнува со месеци или дури години“ и дека патот до енергетска независност лежи во „домашното, достапно и чисто снабдување со енергија од обновливи извори до нуклеарна енергија“.

Европа треба да се соземе и да одбере насока

ЕУ да користи енергија од нуклеарки

Таа ги повика земјите на ЕУ да користат повеќе електрична енергија произведена од обновливи и од нуклеарни извори за напојување на транспортот и авионите, за греење на домовите и за намалување на зависноста од фосилни горива во индустријата.

Електричната енергија сочинува помалку од една четвртина од потрошувачката на енергија во блокот.

Комесарот за енергетика на ЕУ, Дан Јоргенсен, предупреди минатата недела дека војната во Иран не предизвика само „краткорочно, мало зголемување на цените“.

– Ова е криза која веројатно е исто толку сериозна колку кризите од 1973 и 2022 година заедно – рече тој.

Јоргенсен рече дека Европа е принудена на дефанзива и има мала контрола врз настаните.

– Дури и во најдоброто сценарио, сè уште е лошо. Дали ќе се најдеме во криза со сигурноста на снабдувањето е првенствено резултат на она што се случува на Блискиот Исток. Она што можеме да го направиме е да се обидеме да ја спречиме и ограничиме штетата – рече Јоргенсен.

Мерц сугерира дека ЕУ можеби ќе ги ублажи санкциите против Иран – Фон дер Лајен и Кошта велат друго