Јануари е месец на нови почетоци. Теретаните се преполни, фрижидерите одеднаш се полни со салати, а социјалните мрежи се преплавени со објави со пораката „нова година, нов јас“. Но, паралелно со тој гласен бран нови одлуки, се случува еден потивок, но многу впечатлив тренд: многу парови кои ги поминале празниците заедно сега одлучуваат да стават крај на својот брак.

Добредојдовте во „месецот на разводот“ – феномен кој во адвокатските канцеларии, но и во брачните советувалишта редовно носи најмногу работа во годината.

Тоа не е само случајност. Јануари веќе со години е познат како период во кој бројот на барања за развод нагло се зголемува. Податоците собрани со децении покажуваат јасен шпиц штом календарот ќе ја сврти новата година, а истото го потврдуваат и интернет пребарувачите: штом помине декември, се зголемува бројот на пребарувања за тоа како да се покрене развод и што треба да се направи за да се заврши бракот.

Прашањето е – зошто сега? Дали станува збор за културолошки образец или за тоа дека празниците биле последната капка што ја прелила чашата за многумина?

Што е всушност „месец на разводот“?

„Месец на развод“ е неформален термин што често го користат експертите за семејно право кога зборуваат за јануари. Секако, не станува збор за тоа дека овој месец магично ги уништува браковите, туку за тоа што им дава на луѓето еден вид дозвола да го признаат она што можеби го потиснувале со месеци, па дури и со години.

Новата година носи чувство на психолошко ресетирање. Луѓето ги преиспитуваат своите животи, врски, односи, планови и понекогаш сфаќаат дека бракот во кој останале не се совпаѓа со сликата за иднината што ја сакаат. Во оваа смисла, јануари не е месец на ненадејни, импулсивни одлуки – туку месец на долго одложувана јасност.

Ефектот на новогодишните одлуки

Почетокот на годината природно нè принудува да поставиме цели и да го преиспитаме статусот кво. Прагот на толеранција за незадоволство често се намалува, а прашањето „Може ли сè уште да го издржам ова?“ се претвора во „Дали сакам да живеам вака уште една година?“.

Терапевтите често истакнуваат дека новата година им дава на луѓето чувство на контрола и ги охрабрува да престанат да ги одложуваат непријатните вистини. Со други зборови, јануари не предизвикува развод – тој само го открива. Донесува момент кога повеќе нема оправдување за чекање.

Празничниот стрес како поттик

Празничниот период не е идиличен за многумина, без разлика колку се трудат тоа така да го прикажат. Зголемените трошоци, семејните собири, присилното заедништво и старите забелешки честопати создаваат совршена бура за врските кои веќе се на климави нозе.

Експертите напоменуваат дека жените, особено во хетеросексуалните бракови, честопати носат непропорционален товар на организацијата – од планирање, готвење и купување подароци до „одржување на мирот“ пред роднините. До јануари, многумина се целосно исцрпени и сити од модели на однесување што се повторуваат од година в година.

За нив, одлуката за развод ретко е импулс: таа е потврда за она што го чувствувале долго време.

Практични причини и „идеалниот момент“

Истражувањата покажуваат дека жените почесто покренуваат постапка за развод, особено по празниците. Ова не е затоа што одеднаш се будат несреќни, туку затоа што емоционалната одлука често се донесува многу порано – документацијата е само завршниот чекор.

Покрај психолошките причини, постојат и сосема практични причини зошто јануари е „популарен“: се исплаќаат бонуси и се исплаќаат долговите од изминатата година, започнуваат нови циклуси на осигурување а се завршува даночната година, така што луѓето имаат појасна слика за тоа каде се наоѓаат.

Паровите со деца често чекаат да поминат празниците за да избегнат Божиќ и Нова година засекогаш да бидат поврзани со разделба и уништување на семејните спомени.

Кога чесноста победува на издржливоста

Нарекувањето на јануари „месец на развод“ може да звучи модерно, но терминот открива нешто подлабоко. Сè помалку луѓе се подготвени да трпат тивко незадоволство уште една година. Во култура која сè повеќе нагласува ментално здравје, лично исполнување и право на мир, останувањето во несреќен брак се смета сè помалку за благородна жртва, а сè повеќе за непотребно страдање.

Нема совршено време за прекин на бракот, но за многумина, јануари претставува момент кога искреноста ја победува навиката. Премин од традиционалното „додека смртта не нè раздели“ кон модерното „оваа година јас се избирам себеси“.

А можеби е токму тоа – најискрената новогодишна одлука од сите.