На северозапад од Шпанија во огромни, претежно празни области има неколку села со дотраени камени куќи.  Овој феномен, познат како „празна Шпанија“, се однесува на делови од земјата што населението масовно ги напушта.

Депопулацијата на руралните области започна во средината на 20 век, кога луѓето масовно се преселија во градовите, а овој процес се забрза во последниве години, особено во внатрешноста на земјата. Иако 84 проценти од територијата на Шпанија е рурална, само 16 проценти од населението живее таму. Владин извештај покажува дека рурална Шпанија изгубила 4,4 проценти од своето население помеѓу 2014 и 2023 година.

– Стотици села ќе исчезнат затоа што младите не сакаат да живеат таму – предупредува Хуан Хозе Манзано, коосновач на организацијата АлмаНатура, која се занимава со ревитализација на руралните области.

Во обид да се запре овој тренд, јавните власти и приватните инвеститори нудат различни решенија. Владата дури и основа посебно министерство посветено на „празна Шпанија“. Од друга страна, сè повеќе жители на градовите, исцрпени од стрес и високи трошоци за живот, размислуваат да се вратат на село.

Агенцијата Алдеас Абандонадас, која е специјализирана за продажба на напуштени села, забележува зголемување на интересот кај младите Шпанци и странци. Елвира Фафијан, претседателка на агенцијата, наведува дека сè повеќе луѓе се свртуваат кон руралниот живот во потрага по мир и попристапни цени. Минатата година, село во близина на Бургос беше продадено на холандски пар за 350.000 евра. Новите сопственици, Мајке Геуртс и нејзиниот партнер, планираат да создадат еко-село и да привлечат заедница со слични размислувања.

– Сакавме да направиме нешто добро со нашите пари, а не да го поминеме целиот живот пред компјутери – објаснува Геуртс.

Слична е приказната и со селото Вилалибадо, напуштено пред повеќе од 30 години, кое го купија браќата Ансотеги во 2007 година. Нивната идеја да реставрираат неколку куќи за пензионери прерасна во комплекс со ресторан, бар и базени, а селото стана туристичка дестинација.

Една од најуспешните иницијативи е HolaPueblo, програмата на AlmaNature што им помага на семејствата да се преселат во ретко населени села. Од 2020 година, 85 семејства се преселиле и отвориле пекари, барови и работилници, поттикнувајќи ја моменталната економска активност во тие заедници.

Истражувањата, исто така, укажуваат на позитивен пресврт, бидејќи имигрантите на возраст од 20 до 39 години сочинуваат 10% од населението во општините со помалку од 10.000 жители, што укажува на генерациска обнова.

Сепак, експерти како Мигел Гонзалез-Леонардо предупредуваат дека само локалните проекти не можат да ги променат долгорочните демографски трендови. Иако владата инвестираше 10 милијарди евра во 2021 година за борба против депопулацијата, а Андалузија нуди стимулации за купување куќи, ефектите од овие мерки засега се ограничени. Слично на селото Виљаморон, некогаш дом на 150 луѓе, кое сега е целосно напуштено на природата, многу места во Шпанија сè уште чекаат на нивна ревитализација.