Златното доба на модата во СФРЈ – зошто парчињата траеле подолго од денешните трендови?
Дали некогаш сте го отвориле плакарот на вашата мајка или баба и сте помислиле: „Ова е чудо, а не гардероба“? Ако е така, не сте единствените. Во поранешна Југославија, квалитетната облека не беше исклучок, туку правило. Домашните брендови произведуваа парчиња што траеја со години, дури и децении, а многу од нив сè уште изгледаат современо денес.
Препорачано
Во Хрватска и Словенија, брендови како „Вартекс“, „Арена Пула“ и „Модне трикотаже“- Чаковец беа синоним за прецизно скроена и квалитетно шиена облека. „Југопластика“, меѓу другото, го освои пазарот со популарни сандали кои станаа глобален хит и денес се враќаат во тренд. Ни Србија не заостануваше. Брендови како „Беко“ и „Јумко“ поставија високи стандарди во текстилната индустрија. „Беко“ шиеше фармерки и облека за познати глобални брендови како што е „Ли Купер“, а се верува дека некои производи беа наменети и за пазарите каде што работеа модни гиганти како што се „Хуго Бос“ и „Пјер Карден“.
„Јумко“ од Врање и „Клуз“ од Белград нудеа висококвалитетна готова облека од домашен дизајн – елегантни јакни, палта, панталони и кошули кои траеја со години. Тука се и „Инекс“, „Летекс“, „Југоекспорт“ и НААИ, кои произведуваа широк асортиман – од спортска облека до секојдневни парчиња – и секој производ носеше препознатлив белег на домашно производство. За генерацијата Зет, која денес ја открива вредноста на долготрајната гардероба преку мода од втора рака, винтиџ и одржлива, овие приказни претставуваат важна лекција од минатото. Облеката порано се правеше за да трае, а не да ги следи краткотрајните сезонски трендови. Парчињата што преживеале децениите не се само предмети од гардеробата – тие се доказ дека квалитетот на материјалите, прецизноста на шиењето и вниманието кон деталите биле поважни од масовното производство и логиката на индустријата за „брза мода“.
Ако во вашиот плакар го чувате палтото на баба, костимот на мајка ви или јакната на татко ви од шеесеттите и седумдесеттите години, имате вистинско мало модно богатство. Добро зачувано парче со етикета „Беко“ или јакна „Клуз“ не само што лесно се вклопува во современи комбинации, туку и нè потсетува дека модата може да биде одржлива, квалитетна и долготрајна. Модата на брендовите од екс-Југославија денес нè потсетува дека стилот не мора да биде брзо купување, туку промислен избор. Вистинската облека трае, а парчињата што ги зачувувате имаат приказна. И што е можеби најубаво – тие не стареат, туку само чекаат повторно да бидат облечени и сакани, пишува списанието City- пренесува Каматица.


