Замислете дека сте во теретана и ви се чини дека времето минува бавно, додека минутите на часовникот постојано отчукуваат. Не е само здодевноста или лицето што постојано зборува на телефон до вас – науката сега покажува дека за време на одредени видови физичка активност, нашиот мозок навистина го перцепира времето поинаку.

Една студија објавена во угледното списание „Мозокот и однесувањето“ носи изненадувачки резултати: додека се вози статичен велосипед, субјективното чувство за времетраење на интервалот се скратува за дури 8-9 отсто, односно времето се чини дека поминува побавно отколку што навистина поминува, пишува „Популар механикс“.

Истражувањето го спроведе тим научници од Холандија и Англија, експерти за спортска психологија, со цел да разјаснат како вежбањето влијае на перцепцијата на времето. Во експериментот учествувале 33 испитаници кои возеле патека од 4.000 метри на статичен велосипед во три различни режими: сами, против виртуелен противник (како во видео игра) и во активна трка против вистински противник. За време на возењето, на неколку дефинирани точки, од нив беше побарано да проценат интервал од 30 секунди.

Резултатот беше конзистентен и изненадувачки: сите учесници веруваа дека 30-те секунди траеле помалку отколку во реалноста, околу 8 до 9 проценти помалку, за да бидеме прецизни.

– Без оглед на тоа дали учесниците возеле сами или во натпревар, или од моментот во рамките на трката, нивната перцепција за времето не се променила значително – заклучиле авторите на студијата.

Овој заклучок покажува дека интензитетот на натпреварот и дополнителниот напор не се клучни фактори за оваа специфична промена во перцепцијата на времето.

Ова откритие има важни импликации за тренерите и спортистите кои се потпираат на прецизно време и саморегулација за време на настапот. Мајкл Фелпс, еден од најголемите пливачи на сите времиња, е познат по својата способност да го визуелизира секој дел од трката и да го контролира секое движење до најмалиот детаљ, каде што дури и мало поместување во времето може да одлучи помеѓу златото и поразот.

– Точното темпирање и перцепцијата на сопствениот ритам претставуваат сложена комбинација од биолошки и психолошки процеси, кои се клучни за успех на највисокото ниво на спортот – истакнале авторите.

Интересно е и тоа што физиолошките промени што ги доживува телото за време на вежбање – од зголемен срцев ритам до зголемено дишење – можат да придонесат за нарушување на перцепцијата на времето. Мозокот е соочен со мноштво стимули, па затоа неговото внатрешно мерење на секундите и минутите е прилагодено за да му помогне на спортистот да одржи оптимален ритам, но исто така и да заштеди енергија.

Истражувачите сугерираат дека идните истражувања треба да вклучат нови технологии како што се контролирано осветлување и тактилни знаци за понатамошно оптимизирање на прецизноста на вниманието и перцепцијата на времето.

– Употребата на надворешни стимули може да им помогне на спортистите да останат во таканаречената „активна зона“, избегнувајќи ја менталната стапица на досада и нефункционален тајминг – рекле научниците.

Иако студијата е мала и со ограничен број учесници, нејзините наоди се значаен придонес во областа на спортската психологија и отвораат нови можности за работа на разбирање на тоа како човечкиот мозок го обработува времето во ситуации на висок физички напор.

Конечно, важно е да се нагласи дека перцепцијата на времето не е фиксна, туку флуидна и подложна на разни внатрешни и надворешни влијанија. Следниот пат кога ќе бидете во теретана и ќе имате чувство дека времето „застанува“, запомнете дека ова не е само ваш субјективен впечаток, туку и доказ за сложени процеси што телото и мозокот постојано ги прилагодуваат со цел подобро да управуваат со енергијата и перформансите.