Истражувачи од Стенфорд откриле дека плинските шпорети испуштаат високи нивоа на азот-диоксид, кои често ја надминуваат дозволената граница. Mилиони луѓе, само со готвењето го зголемуваат азот-диоксидот над долгогодишните безбедни граници. Помалите домови, изнајмени станови и рурални домаќинства се соочуваат со највисоки концентрации, пишува „Саенс Дејли“ (Science Daily).

Овој загадувач е поврзан со астма, опструктивни заболувања на белите дробови, предвремени породувања, дијабетес и рак на белите дробови. Истражувањето покажува дека преминот од плински на електрични шпорети ја намалува изложеноста на азот-диоксид за повеќе од една четвртина на национално ниво, а кај најчесто користените шпорети изложеноста се намалува дури за половина.

Претходни студии ја документирале присутноста на азот-диоксид од плински шпорети, но ова е првото истражување кое ја оценува изложеноста и внатре и надвор во целата земја.

„Знаеме дека загадувањето на отворено го оштетува нашето здравје, но претпоставуваме дека воздухот внатре е безбеден“, вели Роб Џексон, професор на Стенфорд школата за одржливост.

„Нашето истражување покажува дека ако користите плински шпорет, често вдишувате азот-диоксид“.

Загадувањето внатре може да биде подеднакво опасно како и надвор

Загадувањето на отворено придонесува за стотици илјади смртни случаи годишно во САД и предизвикува милиони нови случаи на астма кај децата низ светот. Закони како Законот за чист воздух помагаат да се намали загадувањето на отворено, но воздухот внатре сè уште е слабо регулиран, иако може да претставува слични ризици.

Новата анализа е прва процена на национално ниво за изложеноста на азот-диоксид од сите извори, вклучувајќи плински шпорети, возила и производство на електрична енергија.

Истражување од 2024 година открило дека плинските шпорети ослободуваат азот-диоксид во небезбедни количини кои остануваат во воздухот и часови по готвењето. Дополнителни анализи покажуваат дека плинските шпорети се и извор на бензен, познат карциноген поврзан со леукемија и други нарушувања на крвта.

„Време е да ја насочиме вниманието кон она што се случува во нашите домови, особено затоа што семејствата поминуваат сè повеќе време внатре“, велат авторите.

Кој има најголема корист од поновите технологии за готвење

Мерки како попусти и даночни олеснувања кои ја поттикнуваат употребата на електрични шпорети и други чисти технологии би можеле значително да ја намалат изложеноста на штетни гасови внатре. Најголема корист би имале помалите домови, изнајмените станови каде станарите не можат да избираат уреди и заедниците со финансиски ограничувања.

„Додека настојуваме кон почист и поздрав живот, треба квалитетот на воздухот внатре да го поставиме како приоритет“, вели Џексон. „Преминот на електрични шпорети е позитивен чекор за почист свет и подобро здравје“.