Со возраста, многумина од нас забележуваат дека нашиот вид не е каков што беше порано – ни треба посилна светлина за читање, имаме тешкотии со разликувањето на малите букви, а нашите очи се заморуваат побрзо. Сето ова не е само последица од „трошењето“ на окото, туку и на длабоки хемиски промени во самото ткиво на окото.

Истражувачите од Универзитетот во Калифорнија, Ирвин можеби сега пронајдоа начин делумно да го поништат овој процес – користејќи специјални масни киселини кои природно се наоѓаат во здравата мрежница, објавува „Сајтек дејли“.

Нивната студија, објавена во „Нејчр ејџинг“, откри дека визуелната функција може да се обнови кај стари глувци со едноставно дополнување со одредени масни киселини познати како полинезаситени масни киселини со многу долг синџир, или VLC-PUFAs. Овие супстанции се клучни за работата на фоторецепторите – клетки во окото кои ја претвораат светлината во нервни сигнали.

Кај млади и здрави лица, количината на овие масни киселини во мрежницата е голема, но се намалува со возраста. Научниците открија дека генот ELOVL2 е одговорен за нивното производство, што ја намалува неговата активност со текот на времето. Кога овој ген е помалку активиран, масните киселини исчезнуваат, а мрежницата ја губи својата еластичност и чувствителност на светлина – што доведува до типични знаци на стареење на очите, како што се заматен вид и лоша адаптација во темница.

Во ова ново истражување, научниците се обидоа да ја заобиколат генетската бариера. Наместо да го „засилат“ генот или да ја променат неговата активност, тие едноставно ги додадоа недостасувачките масни киселини директно во очите на глувците. Резултатот беше изненадувачки добар – нивните мрежници повторно почнаа посилно да реагираат на светлосни импулси, а нивниот вид значително се подобри. Со други зборови, додавањето на овие природни масти во очите им овозможи да функционираат како што функционирале во младоста.

Интересно е што истражувачите го пробаа и добро познатиот DHA, вид на омега-3 масна киселина што веќе се користи во додатоците за здравје на очите – но тоа не функционираше. Покажано е дека токму VLC-PUFA се неопходни за враќање на функцијата на мрежницата. Ова е важна разлика, бидејќи сугерира дека не сите „добри масти“ помагаат подеднакво да се заштити видот.

Овие откритија еден ден би можеле да доведат до развој на нови терапии за очни болести поврзани со возраста, како што е макуларната дегенерација – водечка причина за трајно губење на видот кај постарите лица. Доколку се покаже дека сличен механизам е присутен кај луѓето, во иднина можеби ќе биде можно да се забави или дури и делумно да се поништи губењето на видот со едноставно дополнување со соодветни масни киселини, или преку капки за очи, инјекции или можеби дури и прилагодена исхрана.

Секако, ова истражување досега е спроведено само на животни и има многу чекори за негова примена кај луѓето. Научниците предупредуваат дека е потребно да се докаже не само ефикасноста, туку и безбедноста на долготрајната употреба на овие супстанции. Сепак, фактот дека видот може да се врати без генетски интервенции веќе изгледа како револуционерно откритие.

Дополнително, истражувачкиот тим, исто така, пронашол одредени генетски варијанти на генот ELOVL2 кои можат да го зголемат ризикот од макуларна дегенерација кај луѓето. Во иднина, ова би можело да овозможи рана дијагноза – да се откријат луѓе со такви генетски предиспозиции пред болеста да почне да напредува.

Доколку се потврди со понатамошни истражувања, овој пристап би можел да го промени начинот на кој го разбираме и третираме стареењето на очите. Наместо да се фокусираме на симптомите, како што се леќите и хируршките интервенции, науката сега покажува дека е можно да се дејствува врз самата биолошка причина – со враќање на молекулите што го овозможуваат нашиот вид.

Откритието од Универзитетот во Калифорнија би можело да го означи почетокот на нова ера во зачувувањето на видот. Доколку резултатите се потврдат кај луѓето, еден ден можеби ќе можеме не само да го запреме, туку и да го вратиме стареењето на очите – враќајќи им ја виталноста и јасноста што досега беа резервирани само за младоста.