Наездите од лебарки не носат само непријатни сцени од инсекти што лазат по ѕидовите и подовите – тие ги полнат домовите со алергени и бактериски токсини кои можат да предизвикаат астма и алергии.

Истражувачите на Државниот универзитет во Северна Каролина откриле дека поголемите наезди носат повеќе токсини, особено од женските лебарки. Кога штетниците биле елиминирани по дезинсекцијата, нивоата на алергени и ендотоксини нагло се намалиле, пишува „Саенс дејли“.

Наодите посочуваат дека контролата на штетници е клучна за почист и поздрав воздух во затворен простор.

Истражувачите на Државниот универзитет во Северна Каролина пронајдоа јасна корелација помеѓу степенот на наезда од лебарки во домовите и количината на алергени и бактериски токсини познати како ендотоксини што се наоѓаат во затворен простор.

Ендотоксините се фрагменти од бактерискиот клеточен ѕид што се ослободуваат кога бактериите умираат. Бидејќи лебарките консумираат широк спектар на хранливи материи, тие имаат разновидна цревна микробиота. Претходните студии покажаа дека овие инсекти излачуваат големи количини на ендотоксин преку нивниот измет.

Иако и луѓето и домашните миленици можат да ги произведуваат, истражувачите откриле дека значителен дел од ендотоксините што се наоѓаат во домашната прашина доаѓаат од измет од лебарки.

– Ендотоксините се важни за здравјето на луѓето бидејќи е докажано дека нивното вдишување предизвикува алергиски реакции. Претходните истражувања во американските домови покажаа дека нивоата на ендотоксин се многу повисоки во домовите каде што станарите сами пријавуваат присуство на лебарки; оваа поврзаност е посилна во домовите со ниски приходи отколку во едносемејните домови – рекол Коби Шал, истакнат професор по ентомологија Витмир на Државниот универзитет во Северна Каролина и еден од коавторите на студијата.

Како е спроведено истражувањето

Истражувањето е спроведено во комплекси за повеќесемејни станови во Рали, Северна Каролина. Научниците го измериле степенот на наезда, заедно со нивото на алергени и ендотоксини во секое домаќинство. За да се утврдат основните мерења, примероци од седимент и прашина од воздухот биле собрани пред почетокот на каков било третман.

Резултатите покажаа дека заразените домови содржеле големи количини на ендотоксин, при што женските лебарки произведувале околу двојно повеќе од машките.

– Женките јадат повеќе од мажјаците, па затоа повеќе ендотоксини се ослободуваат од нивниот измет – објаснила Мадхави Какуману, истражувач на Државниот универзитет во Северна Каролина во лабораторијата на Шал и коавтор на трудот.

Таа додаде дека кујните обично содржат повеќе ендотоксини од спалните соби, бидејќи лебарките имаат многу храна таму.

Тестирање на ефикасноста на контролата на штетници

Заразените станови беа поделени во две категории: нетретирани и оние кои добиле професионална дезинфекција за отстранување на лебарките. Истражувачите вклучија и контролна група станови без наезда. Примероците од прашина и инсекти беа повторно собрани по три и шест месеци.

Домовите кои не беа третирани постојано покажуваа високи нивоа и на алергени и на ендотоксини во текот на целата студија. Спротивно на тоа, повеќето од становите кои беа дезинфицирани беа без лебарки и покажаа значително намалување на алергените и ендотоксините.

– Кога ги елиминирате лебарките, ги елиминирате и нивните алергени. Мало намалување на бројот на лебарки не го намалува нивото на алергени, бидејќи преостанатите живи лебарки продолжуваат да ги ослободуваат. Ендотоксините значително се намалија во домовите каде што се елиминирани лебарките. Оваа студија покажува дека лебарките се најважниот извор на ендотоксин во заразените домови – рекол Шал.

Шал рече дека идните истражувања ќе испитаат како алергените на лебарките и ендотоксините делуваат кај животински модели на астма, како што се глувците.

– Постојат индикации дека астмата може да биде потешка поради интеракцијата на алергените и ендотоксините. Сакаме да видиме дали ова е навистина случај кај глувците –  додал Шал.