Научниците ја открија најисцрпувачката деценија од животот, а веста веројатно нема да им се допадне на оние што се приближуваат кон својот 40-ти роденден. Според анатомистката Мишел Спир од Универзитетот во Бристол, 40-тите години се најзаморните години од животот. Причината не е само стареењето, туку комбинацијата од суптилни биолошки промени што се случуваат истовремено со врвот на животот, работата и родителските одговорности, пишува „Дејли мејл“.

Професорката Спир објаснува дека заморот во средната возраст може да се опише како „несогласување помеѓу биологијата и побарувачката“.

„Нашите тела сè уште можат да произведат доволно енергија, но тоа го прават под различни услови отколку во помладата зрелост, кога побарувачката за таа енергија е често најголема“, вели таа.

Добрата вест е дека биолошките нерамнотежи што ја исцрпуваат енергијата се претежно привремени и многу луѓе доживуваат нов наплив на виталност во подоцнежниот живот.

Зошто дваесеттите години беа полесни?

Кога некој ќе се осврне на своите дваесетти години, честопати добива впечаток дека неговото тело можело да се справи со речиси сè. Помалку сон, излегувањето до доцна и нередовното вежбање немале никакви сериозни последици. Науката за стареење го потврдува овој впечаток.

„Во вашите дваесетти години, телото е биолошки исклучително прилагодливо. Опоравувањето на мускулите е побрзо, воспалителните реакции се пократки, а производството на енергија на клеточно ниво е ефикасно и обилно“, објаснува професорката Спир.

Митохондриите, деловите од клетките одговорни за производство на енергија, тогаш работат поефикасно и со помалку штетни нуспроизводи.

„Кога имате повеќе енергија на располагање, телото ‘плаќа’ помалку, па затоа лошиот сон, доцното излегување или интензивниот тренинг имаат поблаги последици“, додава Спир.

Промените што ги носат четириесеттите години

До 40-годишна возраст, малите промени почнуваат да го нарушуваат овој деликатно избалансиран систем. Од доцните 30-ти години, мускулната маса природно опаѓа освен ако не се одржува преку редовни тренинзи за сила. Со помала мускулна маса, секојдневните движења бараат повеќе енергија отколку порано.

Во исто време, митохондриите стануваат помалку ефикасни, што значи дека е достапна помалку енергија и се произведуваат повеќе нуспроизводи на воспалението. Ова го прави закрепнувањето „поскапо“ за телото, па затоа доцните излегувања ноќе или стресните периоди што не биле проблем во вашите дваесетти години сега оставаат повидлив белег.

Влошување на квалитетот на спиењето

Една од најголемите промени во вашите четириесетти години е квалитетот на вашиот сон. Во вашите дваесетти години, спиењето е подлабоко и поефикасно, па дури и кратка пауза може да донесе чувство на целосно обновување. Како што стареете, системите што овозможуваат длабок сон стануваат почувствителни.

„Хормоналните промени, особено флуктуациите на естрогенот и прогестеронот кај жените за време на перименопаузата, директно влијаат на деловите од мозокот кои ја регулираат длабочината на спиењето и телесната температура. Ова го отежнува одржувањето на бавен, обновувачки сон“, вели професорката Спир.

Во исто време, одговорот на телото на стрес е поизразен, па затоа нивоата на кортизол имаат тенденција да се зголемуваат, наместо да се намалуваат ноќе. Резултатот е поплиток и пофрагментиран сон, што значи дека луѓето се будат поизморени, иако поминале исто толку време во кревет.

Врвот на животните обврски

Сите овие биолошки промени се случуваат токму во време кога менталните барања се најголеми. Истражувањата покажуваат дека средната возраст е често време на најинтензивен когнитивен и емоционален стрес, бидејќи луѓето преземаат одговорни работни улоги, а истовремено се грижат за децата или постарите членови на семејството.

Бидејќи менталната работа и постојаното префрлување од една обврска на друга троши енергија исто колку и физичкиот напор, многу луѓе се чувствуваат целосно исцрпено дури и ако не се напрегале физички.

Заморот не е ист за секого

Професорката Спир нагласува дека процесот на стареење не е ист за сите.

„Заморот во средната возраст често е резултат на акумулиран стрес, а не само на хронолошка возраст. Двајца луѓе на иста возраст можат да имаат сосема различни нивоа на енергија, во зависност од барањата на нивниот живот“, ​​истакнува таа.

Нов наплив на енергија во шеесеттите години

Добрата вест е дека нивото на енергија често се стабилизира во шеесеттите години, а кај некои дури и се зголемува, иако физичките способности постепено се намалуваат. Стресот е помал, професионалните обврски се полесни, а обрасците на спиење се поредовни.

Митохондриите можат да се адаптираат дури и во подоцнежна возраст, а нивната функција се подобрува со редовни вежби за сила. Истражувањата покажуваат дека луѓето во шеесеттите и седумдесеттите години можат да ја зголемат својата сила, да го забрзаат метаболизмот и да почувствуваат зголемување на енергијата по само неколку месеци тренинг.

Како да си помогнете

На крај, професорката Спир советува: „Целта не е да се обидуваме да ја вратиме енергијата на 20-годишник, туку да го заштитиме телото и да му дадеме приоритет на закрепнувањето. Ова вклучува редовно спиење, тренинг со сила за зачувување на мускулната маса, активно управување со стресот и балансирана исхрана, особено доволен внес на протеини.“