Додека за повеќето луѓе летото е синоним за сонце, плажа, патувања и зголемено добро расположение, за одреден дел од популацијата претстојниот период од годината носи сериозен емоционален товар. Спротивно на општото верување дека депресијата е резервирана само за мрачните зимски денови, науката одамна го препознава феноменот наречен летна депресија, односно форма на Сезонско афективно растројство (САР) со летен почеток. Оваа контраст помеѓу надворешниот шарен свет и внатрешното чувство на празнина често прави луѓето да се чувствуваат изолирано и „надвор од синхронизација“ со сè околу нив.

Биолошките и социјалните тригери на летната тага

Психолозите и медицинските експерти објаснуваат дека летната депресија е комбинација од физиолошки фактори и фактори на средината. Интересно е што нејзините симптоми често се целосно спротивни од оние на зимската депресија:

• Нарушување на сонот и апетит: Додека во зима луѓето со САР имаат тенденција да преспиваат и да качуваат килограми, во лето симптомите вклучуваат тешка инсомнија (поради подолгите денови кои го нарушуваат лачењето на мелатонин) и ненадејно губење на апетитот.
• Физички стрес од горештините: Високите температури и влажноста на воздухот буквално го исцрпуваат организмот, предизвикувајќи хроничен замор, нервоза, па дури и чести главоболки или мигрени.
• Врската со сезонските алергии: Еден помалку познат научен факт е дека зголемената концентрација на полен во топлите месеци предизвикува воспалителни процеси (инфламација) во телото, кои научно се поврзуваат со поттикнување на депресивни состојби.
• Социјален притисок и ФОМО (Страв од пропуштање): Социјалните мрежи наметнуваат нереална рамка дека летото мора да биде исполнето со хиперактивност и еуфорија. Гледањето на туѓите „совршени“ моменти кај многумина буди анксиозност, чувство на личен неуспех и незадоволство од сопственото тело поради летната облека.

На оваа тема, со цел да понуди поддршка и да ги скрши табуата околу „летната тага“, за „Слободен печат“ зборуваше Дејан Смоковски, дипломиран психолог и волонтер во Центарот за ментално здравје при Црвениот крст. Тој појаснува дека притисокот од околината често пати е наш најголем непријател во овој период:

„Во ред е да чувствуваме тага и анксиозност во лето. Нема ништо погрешно во тоа. Нашите емоции и чувства имаат одредени причини зошто се јавуваат. Не мораме да го поминеме летото според некоја ‘совршена рамка’ за тоа ‘како треба да се помине лето’. Всушност, нема совршена рамка ниту пак некоја дефиниција за како треба да се помине летото. Летото е годишно време како и останатите три. Можеме да го поминеме онака како што го минуваме и сè е во ред“.

Меѓутоа, покрај социјалниот притисок, летната депресија има и силна биолошка заднина. Научните истражувања покажуваат дека долгите денови и високите температури го нарушуваат лачењето на мелатонин (хормонот за сонот), што води до инсомнија, додека сезонските алергии и инфламацијата дополнително го исцрпуваат организмот. Поради ова, симптомите како губење апетит, нервоза и анксиозност стануваат поинтензивни.

Токму затоа, Смоковски советува дека клучот е во препознавањето на овие знаци и навременото барање помош, потенцирајќи го следново:

„Доколку тагата и анксиозноста се долготрајни и не минуваат, добро е да споделиме и поразговараме со блиските или со психолог. Менталното здравје нема ‘сезона’ — грижата за себе, одржувањето на редовна рутина, разговорот со стручно лице и поставувањето реални очекувања се клучни за надминување на ‘летната тага’ “.

Четири хороскопски знаци ги очекува лето кое ќе им го промени животот — започнува период кој долго ќе го паметат

Грците објавија понуда за летото, цените за апартман достигнуваат до 200 евра