Бројот на биографии и огласи за нелегални ИТ работни места е двојно зголемен во споредба со претходните години, а просечната возраст на кандидатите е само 24 години – експертите предупредуваат на сериозни правни и безбедносни последици.

Програмери, тестери, перачи на пари, картери, трговци со луѓе се само дел од занимањата на темниот веб или неофицијалниот пазар на труд што сè повеќе привлекува работници со просечна возраст од 24 години. Касперски подготви нов извештај „Во пазарот на трудот на темниот веб – нивниот талент, нашата закана“- објави Каматица.

Како што наведуваат, во текот на првиот квартал од 2024 година, двојно повеќе биографии и огласи за работа биле објавени на „подземни“ форуми во споредба со истиот период во 2023 година, а ова ниво било задржано и во првиот квартал од 2025 година. Генерално, во 2025 година, биографиите ќе ги надминат огласите за 55 проценти наспроти 45 проценти, што е поттикнато од глобалните бранови на отпуштања и приливот на помлади кандидати, пишува Политика.

Кога се разгледуваат возрасните групи, просечната возраст на кандидатите е 24 години, со забележлив број тинејџери.

– Работните места пронајдени на темната мрежа се претежно поврзани со сајберкриминал или други нелегални активности, иако повремено може да се најдат легитимни позиции. Зборуваме за развиена „сива“ економија во која 69 проценти од кандидатите не наведуваат преферирана област на работа, отворено покажувајќи дека би ја прифатиле секоја платена понуда – од програмирање до спроведување измама или учество во сајбероперации со висок ризик – информира оваа компанија.

Најбараните ИТ работни места објавени од работодавците на темната мрежа се програмери кои создаваат алатки за напад, проследени од тестери кои се ангажирани да ги испитаат мрежите и нивните слаби точки. Следно се таканаречените перачи на пари кои „чистат“ нелегално стекнати средства, карти кои крадат и монетизираат податоци за плаќање и трговци со луѓе чија работа е да ги насочуваат жртвите кон фишинг страници. Од друга страна, истражувањето покажа дека жените аплицираат за позиции како што се поддршка на клиенти, кол-центар и техничка помош, додека мажите се насочени кон технички и финансиско-криминални позиции. Месечните заработки се движат од 2.000 до 5.000 долари, а се заработува до 50 проценти од приходите на тимот.

– Сивиот пазар на трудот повеќе не е маргинален феномен, бидејќи ги апсорбира невработените, малолетниците и преквалификуваните експерти. Многумина доаѓаат мислејќи дека темната мрежа и правниот пазар не се значително различни – дека докажаните вештини се наградуваат наместо дипломи. Сепак, малкумина сфаќаат дека работењето на темната мрежа може да доведе до затвор – коментира Александра Федосимова, аналитичарка на компанијата „Касперски“.

Тие велат дека младите луѓе кои размислуваат за такво вработување мора да разберат дека краткорочните заработки носат неповратни правни и репутациски последици. Тие им советуваат на родителите, едукаторите и заедницата да пријават какви било сомнителни онлајн понуди. На децата треба да им се покаже дека постојат многу начини за градење вештини и кариери во легитимните технолошки сектори, вклучително и сајбербезбедноста.

– Не следете линкови што водат до сомнителни веб-страници, никогаш не одговарајте на несакани понуди за „лесни пари“, особено преку помалку познати форуми – предупредува компанијата „Касперски“. Како што велат, важно е да се провери легитимноста на бизнисот преку официјални канали. Ако некој е малолетник, наведуваат тие, потребно е да се пријават сомнителни објави кај родителите или надлежните органи и да се има предвид дека ниедна висока плата не вреди криминално досие.