Чувството на недостиг на здив по искачување на еден или два ката скали е честа појава кај луѓе од сите возрасти и телесна форма.

Се поставува прашањето дали станува збор за нормална реакција на организмот на напор или за сигнал што бара лекарски преглед.

Експертите истакнуваат дека, иако краткотрајното отежнато дишење при напор најчесто не е опасно, постојат ситуации кои бараат дополнително внимание, пишува „Хафингтон пост“.

Физиолошка реакција на напор

Качувањето по скали е интензивна физичка активност што значи значително поголем напор за телото отколку одењето по рамна површина.

Истражувањата покажуваат дека оваа активност бара до девет пати повеќе енергија отколку седењето. Во текот на физичкиот напор, се зголемува метаболичката потреба за кислород, што доведува до зголемена работа на срцето и белите дробови со цел да се обезбеди соодветно снабдување со кислород на мускулите.

„Чувството на недостиг на воздух по искачувањето по скалите е нормален физиолошки одговор. На телото му се поставуваат поголеми барања, работата е поинтензивна, а со самото тоа и потребата од кислород“, објаснила Кетрин Полгирс, доктор по семејна и спортска медицина.

Со тоа се согласува и Карл Ериксон, експерт за спортска медицина од клиниката Мајо, кој додава дека таквата реакција е очекувана.

„Во суштина, ја кревате сопствената телесна маса против гравитацијата. Секој чекор е биомеханички сличен на клекување или исчекор, што е значително понапорно од одењето“, додал Ериксон.

Интензитетот на задишаноста зависи од голем број фактори, од брзината на качување до носењето дополнителен товар.

Кога отежнатото дишење е причина за загриженост?

Иако задишувањето е очекувана реакција, клучно е да се препознае кога ги надминува границите на нормален физиолошки одговор. Ако ви се потребни до две минути за да го вратите дишење во нормала и потоа се чувствувате добро, веројатно нема причина за загриженост. Меѓутоа, експертите предупредуваат на неколку знаци кои бараат претпазливост.

Првиот знак за аларм е ако отежнатото дишење е новонастаната појава или ако неговиот интензитет се влошува со текот на времето.

„Најважно е да не се донесуваат предвремени заклучоци за тешка болест, но исто така не треба симптомот едноставно да го припишувате на лоша физичка кондиција“, истакнува д-р Полгирс.

Наглата промена во способноста за поднесување напор е нешто што лекарите го сфаќаат сериозно.

Друг важен индикатор е времето потребно за закрепнување.

„Времето за закрепнување е сигурен индикатор. Нормално е дишењето да биде забрзано една до две минути, но ако зголемениот ритам на дишење трае подолго од три минути, тоа може да биде загрижувачко“, рекол Ериксон.

Исто така, отежнатото дишење никогаш не треба да се игнорира ако е придружено со други симптоми како што се болка во градите, главоболка, промени во видот, вртоглавица, чувство на чукање на срцето, гадење или отекување на нозете и глуждовите. Ваквите симптоми може да укажуваат на посериозни здравствени проблеми, вклучувајќи срцеви и белодробни заболувања (како што се астма, ХОББ или срцева слабост), анемија или заболувања на тироидната жлезда.

Начини за подобрување на физичката издржливост

Ако сакате качувањето по скали да биде помалку напорно, решението, под услов да постојат медицински пречки, е редовна физичка активност.

„Телото се прилагодува на барањата што му ги поставувате. Значи, ако редовно практикувате качување по скали, ќе ви стане полесно“, објаснил Ериксон.

Зајакнувањето на мускулите на долниот дел од телото е клучот за полесно качување по скали. Вежби како што се клекнувања и исчекори ќе ја зголемат силата и издржливоста.

Покрај тоа, подобрувањето на општата кардиоваскуларна кондиција преку активности како што се брзо одење, возење велосипед или пливање, исто така, ќе придонесе за намалување на заморот. Се препорачува најмалку 150 минути умерена аеробна активност неделно.

Д-р Полжиерс советува постепен пристап. Не е потребно веднаш да се изложувате на големи напори како што е качување на петтиот кат. Наместо тоа, кондицијата треба да се гради постепено и на одржлив начин, или преку почести прошетки, работа во градината или со свесно избирање на скалите наместо лифтот.

Ако забележите дека задишаноста се влошува, трае невообичаено долго време или е придружена со други загрижувачки симптоми, се препорачува да побарате лекарски совет.