Веќе објавено на 11 февруари 2026 г.

Албанската актерка Анила Биша бара еден милион евра отштета бидејќи нејзиниот лик и глас се користат за „виртуелната министерка“ Дијела, едно од чудата на премиерот Еди Рама, објави Дојче Веле.

На 11 септември минатата година, актерката Анила Биша гледаше телевизија со своето семејство. Премиерот Еди Рама само го претставуваше својот нов кабинет, а во него министерка која не е од крв и месо, туку аватар.

„Диела“, наречена „првата виртуелна министерка во светот“, ја шокираше Биша повеќе од другите Албанци – бидејќи имаше нејзино лице и глас.

„На почетокот се смеев со моето семејство. Сè уште не ги разбирав последиците“, изјави Биша за ДВ.

Спектакуларното претставување на „министерката“ Диела откри низа дилеми со употребата на аватари, а сега исходот ќе биде откриен на суд.

Пред позицијата во кабинетот, Диела беше нешто поедноставно – обична мала програма, таканаречена „дигитална асистентка“ што ја среќавате на многу веб-страници. Диела им помагаше на граѓаните во системот е-Албанија.

Анила Биша, актерка со речиси четири децении искуство на екранот, потпиша договор во декември 2024 година со кој нејзината слика и глас може да се користат на порталот е-Албанија во текот на една година.

Биша сега вели дека немала поим дека Диела ќе стане „министерка“ и дека не се согласила на тоа.

Употребата на сликата и гласот била ограничена на порталот е-Албанија, според адвокатот на актерката, Аранит Роши.

„Тоа значи дека не требало да се користат за никаков друг производ“.

Албанската влада смета дека тужбата нема основа и  вели – судот  нека одлучи кој е во право.

„Сржта на овој случај е повреда на лични податоци“, вели Елтон Пепо, вонреден професор на Правниот факултет во Тирана.

Албанското право, вели тој, е хармонизирано со стандардите на ЕУ во оваа област. Сликата и гласот на една личност се лични податоци.

„Секоја употреба надвор од договореното времетраење или цел е повреда“, додава Пепо.

Вчера (23 февруари), Управниот суд во Тирана го отфрли барањето на актерката за забрана на употребата на нејзината слика и глас додека се чека конечна одлука. Биша потоа рече дека, доколку е потребно, ќе ја бара правдата и во Стразбур.

Биша во главниот процес тужи неколкумина – премиерот Еди Рама и приватната компанија што учествуваше во продукцијата на аватарот, барајќи отштета од еден милион евра.

Луѓето со месеци ме нарекуваат „министерката Диела“, вели Биша. Дигиталната фигура се преклопува со вистинската личност, вели таа, и тоа влијае на нејзиниот живот.

„Никој нема право да земе нечиј идентитет и да го користи надвор од она што е договорено“, вели Марк Марку, декан на Факултетот за историја и филологија во Тирана. „Со правата на сликата, не сте ја продале вашата личност.“

Еден од аргументите е дека улогата на „дигитален асистент“ на веб-страница е значително различна од улогата на „министер“ кој зборува во име на државата. Диела се појавувала и на разни настани низ целиот свет.

Биша вели дека понекогаш се плаши од тоа што ќе каже Диела врз основа на сценарио напишано од други.

Албанската виртуелна министерка може да остане без лице: актерката по чијшто лик е направена ќе го тужи Еди Рама