Во Ланкастер Хаус во Лондон почна самитот за Украина со учество на 15 лидери, а домаќин е британскиот премиер Кир Стармер.

„Се надевам дека знаете дека сите ние овде сме со вас и со украинскиот народ онолку долго колку што е потребно“, му рече Стармер на Володимир Зеленски, кој беше присутен на самитот.

Како што истакна британскиот премиер, ова е единствен момент за европската безбедност, повикувајќи ги европските лидери да ја засилат својата поддршка.

„Да се ​​има добар исход за Украина не е само прашање на добро или лошо. Тоа е прашање од витално значење за безбедноста на секоја нација овде и во другите региони“, додаде Кир Стармер.

Во исто време, тој рече дека има намера да работи на план во врска со Украина, за кој потоа „ќе разговара со САД и заедно ќе продолжиме напред“.

Конкретно за денешниот самит, тој додаде дека се загрижени „како ќе постигнеме праведен и одржлив мир и како ќе ја поддржиме Украина бидејќи дури и кога Русија зборува за мир, таа продолжува со својата безмилосна агресија“.

Европските лидери пристигнаа во Лондон

Емануел Макрон прв пристигна во Ланкастер Хаус, а потоа и премиерот на Полска, Доналд Туск. По нив следеа генералниот секретар на НАТО Марк Руте и премиерите на Шведска и Чешка, Улф Кристерсон и Петр Фиала.

Нешто пред 15:30 часот по локално време, на местото пристигна претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен, а по неа канадскиот премиер Џастин Трудо, германскиот канцелар Олаф Шолц и турскиот министер за надворешни работи Хакан Фидан.

Пристигнувањата продолжија со премиерот на Италија Џорџа Мелони, премиерот на Холандија Дик Шуф ​​и претседателот на Финска Александар Стуб.

Меѓу последните кои пристигнаа на самитот беа претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта и претседателот на Украина, Володимир Зеленски.

Францускиот претседател и останатите учесници беа пречекани од домаќинот на самитот, британскиот премиер Кир Стармер.

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, од своја страна, во објава непосредно пред почетокот на самитот, истакна три точки на кои треба да се фокусираат разговорите:

1. Да ја поддржиме Украина денес. Цела Европа мора да даде повеќе
2. Сите сакаме мировен договор и тој мора да биде одржлив. Европа прави чекори напред за ова.
3. За да го одржи НАТО силно, Европа мора да ги зголеми трошоците за одбрана.

Very positive heading into today’s meeting in London. Three key points:
1. Support Ukraine today. All in Europe will need to give more
2. We all want a peace deal, and it has to last. Europe is really stepping up here
3. To keep NATO strong, Europe will increase defence spending pic.twitter.com/ZMLu3ncXM2

— Mark Rutte (@SecGenNATO) March 2, 2025

Три услови за одржлив мир во Украина

Кир Стармер во денешното интервју ги откри 3-те услови кои мора да се исполнат, според него, за да се постигне „одржлив мир“ во Украина.

Говорејќи за Би-Би-Си неколку часа пред клучниот самит во Лондон за безбедност и Украина, британскиот премиер оцени дека се потребни следните три елементи: Прво, Украина „во силна позиција за преговори“, потоа „европски елемент во врска со безбедносните гаранции“ како и „американско покритие“.

Инаку Стармер денеска, во истото интервју, објави дека Лондон и Париз ќе работат заедно „на план за прекин на борбите“ меѓу Украина и Русија. По разговорите што британскиот премиер ги имаше со американскиот претседател Доналд Трамп, украинскиот претседател Володимир Зеленски и францускиот претседател Емануел Макрон, „се согласивме дека Британија, заедно со Франција и можеби една или две други земји, ќе соработуваат со Украина на план за прекин на конфликтот“. „Потоа ќе разговараме за овој план со САД“, рече тој.

Стармер во своето интервју инсистираше на важноста на безбедносните гаранции за да се избегне „ризикот“ Русија повторно да ја нападне Украина доколку претседателот Владимир Путин „има можност“.

„Верувам дека мора да ја исклучиме оваа можност и затоа им придавам толку големо значење на гаранциите. Како ќе ја браниме линијата (на одвојување меѓу Украина и Русија), ако се дефинира таква линија“ во кој било иден мировен договор“, додаде тој.

Британскиот премиер подолго време изјавува дека за европските мировни сили, кои ќе бидат распоредени во Украина за да се обезбеди спроведување на каков било мировен договор меѓу Киев и Москва, ќе треба да добие безбедносни гаранции од САД.

„Отсекогаш сум бил јасен дека ќе ни треба американско покривање, бидејќи не верувам дека ќе има гаранции (за мир) без тоа“, рече тој во изјава за Би-Би-Си.

Стармер денеска во Лондон пречекува околу 15 лидери на сојузничките земји на Киев на самит чија тема ќе бидат безбедноста и Украина, како и гаранциите што Европа би можела да ги понуди на Киев со цел да се прекинат борбите.

„Се чувствував непријатно кога ја гледав сцената во Овалната соба“

Стармер се осврна на експлозивниот состанок во Белата куќа во своето интервју во петокот, признавајќи дека се чувствувал непријатно гледајќи ја конфронтацијата .

„Никој не сака да види“ таква сцена, но „важно е (…) како реагираме… Првиот начин е да се заостри реториката (…) другиот е да се направи она што го направив: односно, ги засукав ракавите, го кренав телефонот“ за да ги контактирам Зеленски и Трамп.

Британскиот премиер рече дека е убеден дека Трамп сака да постигне траен мир во Украина, и покрај неговиот судир со Зеленски во петокот, за време на кој тој побара од украинскиот претседател да се повлече откако го обвини дека е неблагодарен кон САД за помошта што и ја пружиле на неговата земја.

„Морам да кажам: разговарав со претседателот Трамп неколку пати. Сум го сретнал двапати (…) Во мојот ум е јасно дека тој навистина сака мир кој ќе трае. Тој навистина сака борбите во Украина да завршат“, нагласи Стармер.

По интензивните разговори со двајцата лидери и со другите европски партнери, Стармер оцени дека тоа е „чекор во вистинската насока“. „Многу е важно да ја одржиме нашата централна цел, а тоа е одржлив мир во Украина“, нагласи тој.