Секој ден, иако не можеме да забележиме, на Земјата ѝ треба сè повеќе време за да ја заврши својата ротација. Оваа промена се мери само во дел од милисекунда, но силите што стојат зад неа се незамисливо големи, пишува Би-би-си.

Според резултатите презентирани во нова студија, објавена во „Весник за геофизички истражувања: Цврста Земја“ (Journal of Geophysical Research: Solid Earth), брзината со која деновите се продолжуваат е „невидена“ во 3,6 милиони години геолошка историја.

Резултатите покажуваат дека поларните глечери и ледените гребени се топат поради климатските промени, а водата што била заробена на високите географски ширини сега се движи низ океаните и се шири низ екваторот. Оваа промена доведе до промена на масата на половите и ја забавува ротацијата на Земјата, се наведува во студијата.

Претходните студии веќе покажаа дека климатските промени имаат чуден ефект врз ротацијата на нашата планета. Сега тим од Универзитетот во Виена и ЕТХ Цирих испита дали нешто слично се случило во кое било време во историјата на планетата. Одговорот е убедливо – не.

Должината на денот никогаш не била совршено одредена. Ротацијата на Земјата постојано се менува благодарение на гравитациската сила на Месечината, како и на процесите што се случуваат во длабоката внатрешност на планетата, како и во атмосферата. Овие сили влечат и туркаат во различни насоки, така што можат да доведат до промени во должината на денот. Она што го откриле научниците е дека климатските промени станале доволно силни што се или еднакви или посилни од сите овие други сили.

За да се осврнат милиони години наназад, научниците ги проучувале фосилизираните остатоци од едноклеточни морски организми од морското дно, познати како бентосни фораминифери.

Специјално развиен алгоритам за машинско учење, дизајниран да препознава неизвесност во податоците толку стари, им овозможил да извлечат заклучоци врз основа на материјали стари 3,6 милиони години од доцниот плиоцен. Низ сите временски периоди, еден период се издвојува – денес.

Тековната стапка на продолжување на денот поради климатските промени од 1,33 милисекунди на век звучи безначајно. Но, имајќи ги предвид сите сили вклучени во неа, прераспределбата на масата е гигантска.

– Таквата промена во должината на денот бара огромна прераспределба на масата, на ниво од 1.000 гигатони што се движат од половите кон океаните. За да се визуализира ова, доволно е да се замисли цврста коцка мраз над Њујорк. Таа би била висока 10 километри, повисока од Монт Еверест – рекол Бенедикт Соја, професор на ETH во Цирих.

За да ја наведе енергијата вклучена во таа промена, д-р Мостафа Кијани Шахванди, професор на Универзитетот во Виена, рече дека „промената во ротациската енергија на Земјата е еквивалентна на земјотрес од 9 степени“. Не во смисла на уништување, туку само сила.

Истражувачите открија момент во геолошката историја, пред приближно два милиони години, кога стапката на промена беше слична на денешната. Но, тоа беше извонреден момент.

– Совршена бура од чувствителни ледени гребени и природен скок на јаглерод диоксид предизвикаа масовно топење на поларните ледени капи. Овој редок настан никогаш не се повторил природно, но човечката активност станала еднаква на оваа планетарна сила за само еден век – рекол Соја.

Тој нагласи дека практичните последици од ова се суптилни, но реални.

– Иако милисекундата изгледа кратка, овој ефект е клучен за ултрапрецизното мерење потребно за ГПС навигација на Земјата, но и за навигација во Сончевиот систем – додал тој.

Исто така, овие планетарни промени се одразуваат на екосистемот на Земјата.