Кожни чевли, волнени џемпери, кроени одела: Италија произведува дел од најфината облека во светот. Сепак, голем дел од она што ја сочинува оваа извонредност се базира на фактори кои не се вклопуваат во трендовите на новата мода. Италијанските производители се столбови на глобалната модна индустрија, долго почитувани поради нивните независни модни куќи, рачно изработени производи и локални материјали. Сепак, „Made in Italy“ се соочува со криза: од недостатокот на млади чираци до појавата на вештачка интелигенција, сите овие фактори го загрозуваат угледот на италијанската мода.

На неодамнешната конференција во Венеција, експерти од индустријата презентираа визија за тоа како „Made in Italy“ може да се освежи за иднината. Беше нагласено дека транспарентноста во синџирот на снабдување и одржливоста мора итно да се решат за да италијанската мода ја задржи својата доминантна позиција во светот. Во срцето на италијанската мода е рачната, занаетчиска работа, која често бара долг и макотрпен период на обука. Постои растечка загриженост во индустријата бидејќи младите луѓе се помалку спремни да поминат низ долги програми за чиракување за да научат занает.

Срцето на неаполската модна сцена е кроеното одело. Улица по улица во центарот на градот се наоѓаат независни историски продавници каде што мајсторите кројачи ги пренесуваат своите исклучителни вештини на младите чираци. Сепак, во последниве години, ателјеата се борат да најдат нова генерација работници. Со побрзите и поатрактивни патишта во модната индустрија што сега се достапни преку брзата мода или масовната технологија, младите луѓе ретко сакаат да посветат години на учење на уметноста на кроењето.

Џузепе и Масимилијано Атолини облекувале државни функционери, актери и претприемачи, а дизајнирале и костими за филмови како „Куќата на Гучи“. Во нивното ателје, шиењето јакна рачно трае 25 часа, а комплетно одело 33 часа.

– Тешкотиите во наоѓањето работници не се единствени само за нас, тоа е широко распространет, системски проблем – рече Џузепе Атолини за италијанските медиуми- пренесе Бизпортал.

Како што изјави, младите луѓе денес не се привлечени од оваа работа. Тие не гледаат перспектива и никој не им ја нуди. Тие бараат лесни пари и кратки кариерни патеки. Исто е насекаде, од фабриката за кожа во Тоскана до ткајачите на волна во Пиемонт. Според Конфартиџанато Импресе, здружение на занаетчиски фирми, 1.035 компании во секторот за облека и кожа се затвориле во вториот квартал од 2025 година, делумно поради намалување на работната сила. Целата италијанска модна индустрија вредеше околу 104 милијарди евра во 2023 година, додека во 2024 година падна на 90 милијарди, а за оваа година се очекува околу 80 милијарди.

Значаен дел од престижот „Made in Italy“ е познавањето, а честопати и средбата, со дизајнерот зад одредено парче облека. Експертите предупредуваат дека подемот на технологии како што е вештачката интелигенција го поткопува овој клучен аспект на италијанската мода. Како што напиша новинарот Алесандро Д’Ерколе во „La Voce di New York“, можеби поважно од „Made in Italy“ е токму „Made by Italians“ – производот да е направен од Италијанци, пишува „Blic“.

Симоне Балдучи, претседател на модното здружение Federmoda за покраината Фиренца, вели дека „човечкиот фактор“ е потценет.

– За да ја завршиме нашата работа, потребни се најмалку пет години чиракување, а десет за да добиеме квалификуван работник кој гарантира внимание и прецизност. Понекогаш се смета дека технолошките иновации можат да ги заменат рачните вештини и занаетчискиот ум, но тоа не е вистина – изјави тој за италијанските медиуми.

Четвртото издание на Венецискиот форум за одржлива мода заврши минатиот викенд. Главната порака од експертите беше итна потреба од редефинирање на она што навистина значи „Произведено во Италија“, почнувајќи со построги контроли во сите фази на производство.

Најважно е да се обезбеди транспарентност на синџирот на снабдување за да се спречи масовно производство, странски производи со понизок квалитет да влезат на пазарот незабележано. Здружението „Конфиндустрија Мода“ развива дигитална платформа за верификација на компаниите, што ќе биде отворен систем за идентификување на „добродетелни компании“.

Друга клучна насока на развој е одржливоста. Националната модна комора на Италија развива заедничка листа на критериуми за одржливост за компаниите, додека предлог-законот на парламентот ќе воведе сертификација за усогласеност и база на податоци за квалификувани фирми.

– Јасната и заедничка порака од Венеција е: одржливоста не е трошок, таа е наш индустриски идентитет и вистински мотор на конкурентноста на „Made in Italy“ – рече Лука Сбурлати, претседател на Конфиндустрија Мода.