Компанијата „Гугл“ се согласи на спогодба во вредност од 135 милиони долари, поврзана со тврдењата дека уредите со оперативен систем Андроид користеле мобилни податоци на корисниците без нивна јасна согласност, отворајќи можност милиони жители на Соединетите Американски Држави да добијат обесштетување. Милиони луѓе би можеле да ги исполнуваат условите за оваа спогодба, но конечниот износ што ќе го добијат ќе зависи од тоа колкумина ќе се пријават, пишува „CNET“.

Со години постои загриженост за тоа како паметните телефони „тивко трошат податоци“. Сега една од најголемите технолошки компании во светот е подготвена да плати. Случајот „Тејлор и други против Гугл“ се однесуваше на тврдења дека телефоните со Андроид пренесувале податоци кон серверите на Гугл дури и кога корисниците не ги користеле активно своите уреди.

Според судските документи, овие позадински преноси можеле да се случуваат додека апликациите биле затворени или кога била достапна безжична мрежа, што отвора прашања за транспарентноста и за тоа дали корисниците фактички плаќале за податоци што не знаеле дека се користат.

„Гугл“ ги негираше обвинувањата и ниту еден суд не донесе пресуда за нивната основаност. Како и во многу големи технолошки спорови, компанијата избра да постигне спогодба наместо да продолжи со долг судски процес. Спогодбата во голема мера се однесува на жителите на САД кои користеле уред со Андроид на мобилна мрежа во периодот од 12 ноември 2017 година до датумот на конечно одобрување од судот. Тоа ги вклучува пензионерите, вработени и секојдневни корисници на паметни телефони, кои можеби никогаш не ја забележале наводната активност. Сепак, не се опфатени сите. Жителите на Калифорнија се исклучени поради посебна спогодба што се однесувала на слични барања.

Иако вкупната сума изнесува 135 милиони долари, реалните исплати значително ќе се разликуваат. По одбивањето на трошоците за адвокати, администрација и други давачки, преостанатите средства ќе бидат распределени меѓу корисниците што ги исполнуваат условите. Првичните процени укажуваат дека исплатите може да достигнат и до 100 долари, но со оглед на тоа дека потенцијално има десетици милиони учесници, се очекува повеќето да добијат значително помал износ.

За разлика од класичните колективни тужби, повеќето луѓе нема да мора да поднесуваат детално барање. Наместо тоа, се очекува корисниците што ги исполнуваат условите да добијат известување со можност да изберат како ќе им биде исплатен нивниот дел, со опции како електронски паричници, банкарски пренос или припејд картичка.

Зошто овој случај е важен

Иако финансискиот надомест може да биде релативно мал, последиците се многу пошироки. Во суштината на тужбата е пошироката загриженост за тоа како функционираат современите уреди зад сцената и колку јасно компаниите ги објаснуваат тие процеси. Тужителите тврдат дека позадинските преноси на податоци главно му користеле на Гугл, а не на корисниците, особено на оние со ограничени пакети за податоци. Случајот исто така ја отвори темата за сè поголемиот надзор врз дигиталната приватност и транспарентноста во време кога паметните телефони постојано разменуваат информации со оддалечени сервери. Како дел од спогодбата, Гугл се согласи да ажурира одредени информации поврзани со користењето позадински податоци на Андроид. Иако овие промени можеби нема веднаш да бидат забележливи за повеќето корисници, тие го одразуваат растечкиот притисок врз технолошките компании да бидат потранспарентни.

Што следува понатаму?

Спогодбата сè уште не е конечна. Федерален судија треба да ја одобри пред да започнат исплатите. По одобрувањето, корисниците што ги исполнуваат условите ќе почнат да добиваат известувања со објаснување како да го побараат својот дел.

Во овој момент, најважно е информирањето. Многу корисници што ги исполнуваат условите можеби не се ни свесни за тоа, особено ако во меѓувреме ги смениле своите уреди или оператори. Со оглед на тоа што милиони луѓе би можеле да добијат барем некаков надомест, овој случај повторно ја истакнува познатата тема во современите технолошки спорови: малите поединечни влијанија кои, кога ќе се помножат со огромен број корисници, можат да доведат до значајни правни и финансиски последици.