Многу луѓе ги фрлаат лушпите од овошјето и зеленчукот, но тие надворешни слоеви можат да бидат вистинско богатство од хранливи материи.

Консумирањето намирници со лушпа може да ви помогне да внесете повеќе влакна, витамини, минерали и корисни растителни соединенија. Тоа може да го подобри варењето, да го продолжи чувството на ситост и да помогне во одржување постабилно ниво на шеќер во крвта, пишува „Хелт“.

Јаболко

Лушпата од јаболкото е безбедна за јадење и го содржи поголемиот дел од влакната во овошјето. Ако не го лупите, ќе внесете речиси двојно повеќе влакна. Влакната го поддржуваат варењето и помагаат подолго да се чувствувате сити, што може да биде корисно за регулирање на телесната тежина. Лушпата содржи и антиоксиданси, вклучувајќи кверцетин, кои ги штитат клетките од оштетувања поврзани со хронични болести. Кверцетинот може да го ограничи растот на штетните бактерии во дигестивниот систем, што може да ја намали воспаленоста и да го поддржи здравјето на цревата.

Киви

Консумирањето киви со лушпа обезбедува дополнителни влакна и антиоксиданси. Истражувањата покажуваат дека со јадење киви со лушпа внесот на влакна може да се зголеми за околу 50 отсто во споредба со јадење само на внатрешниот дел од плодот. Лушпата содржи и витамини Ц и Е, кои го зајакнуваат имунитетот и ги штитат клетките. Ако ви пречи влакнестата текстура, можете да ја истриете лушпата со крпа или да изберете златно киви, чија лушпа е помазна.

Праска

Праските се добар извор на витамини А и Ц, влакна и антиоксиданси. Поголемиот дел од тие влакна и антиоксиданси се наоѓаат токму во меката, влакнеста лушпа. Лушпата од праска содржи хлорогенска киселина, која има антиоксидативно и противвоспалително дејство и може да помогне во намалување на крвниот притисок и нивото на холестерол.

Компир

Лушпата од компирот содржи многу важни хранливи материи и антиоксиданси. Ако ја оставите лушпата на печениот компир, ќе внесете околу 1,5 грама повеќе влакна, што може да го забави варењето на јаглехидратите и така да придонесе за постабилно ниво на шеќер во крвта. Во споредба со излупениот компир, компирот со лушпа обезбедува повеќе од трипати повеќе железо и околу 35 отсто повеќе калиум — минерали кои многу луѓе не ги внесуваат во доволни количини.

Лубеница

Иако кората од лубеницата често се фрла, таа е безбедна за јадење и содржи влакна и цитрулин. Цитрулинот е аминокиселина што го поддржува протокот на крв и здравјето на срцето. Повеќето луѓе го јадат белиот дел од кората, помеѓу црвениот дел и зелената надворешна кора. Бидејќи е тврда, обично се вари или кисели, но може и да се блендира во смути или да се додава во јадења од вок за дополнителни хранливи материи.

Портокал

Кората од портокал е јадлива, но е многу горчлива кога е сурова, па почесто се користи како рендана кора во рецепти отколку што се јаде во големи количини. Дури и мала количина кора од портокал е концентриран извор на витамин Ц — само една лажица може да обезбеди околу 9 отсто од дневните потреби. Кората е богата и со влакна и антиоксиданси, вклучувајќи флавоноиди и соединението лимонен, кое му дава карактеристичен мирис на цитрусот и има противвоспалителни својства. Иако се потребни повеќе истражувања кај луѓе, некои студии укажуваат дека може да помогне во заштита на мозочните клетки и да поддржи здраво стареење.

Банана

И лушпите од банана се јадливи, иако ретко се јадат. Содржат влакна, калиум и антиоксиданси како каротеноиди и флавоноиди. Овие соединенија можат да помогнат во заштита на клетките од оштетувања и да го поддржат здравјето на цревата. Концентрацијата на многу од овие антиоксиданси расте како што бананата зрее. Лушпите од банана содржат и триптофан — аминокиселина што телото ја користи за производство на серотонин, хемикалија важна за расположението и сонот.

Грозје

Лушпите од грозје се богати со влакна и различни антиоксиданси. Лушпите од црвеното грозје се особено богати со ресвератрол — растително соединение што се проучува поради потенцијалот да го намали ризикот од срцеви заболувања и некои видови рак. Ограничени истражувања исто така укажуваат дека ресвератролот може да помогне во регулирање на телесната тежина и контрола на шеќерот во крвта, иако се потребни повеќе студии кај луѓе.

Морков

Лушпите од морков се јадливи и богати со хранливи материи. Студиите покажуваат дека лушпата содржи повеќе минерали и антиоксиданси од внатрешниот дел на коренот, вклучувајќи бета-каротен и хлорогенска киселина. Телото го претвора бета-каротенот во витамин А, кој е клучен за добар вид, имунолошкиот систем и здравјето на кожата. Истражувањата исто така покажуваат дека цедењето сок или готвењето цел морков може да му помогне на телото полесно да го апсорбира бета-каротенот, бидејќи така се разградуваат клеточните ѕидови на растението.

Кромид

Лушпите од кромид често се фрлаат, но содржат влакна и антиоксидативни соединенија. Лушпите од црвен кромид се особено богати со антоцијани, кои можат да помогнат во намалување на воспаленијата и да го поддржат здравјето на срцето, црниот дроб и мозокот. Бидејќи се жилави, најдобро е да се користат при готвење, на пример во супи, чорби или домашни бујони, наместо да се јадат сурови. Може и да се исушат и сомелат во прав за да им додадат вкус и хранливи материи на јадењата.

Како безбедно да се јадат лушпи од овошје и зеленчук?

Консумирањето овошје и зеленчук со лушпа може да ја подобри исхраната, но на надворешната површина може да има нечистотии, бактерии и остатоци од пестициди. Со правилно миење овие загадувачи можат значително да се намалат.

Пред јадење или сечење, исплакнете ги намирниците под млаз вода. Тријте ги со раце, а поцврстите лушпи, како оние од компир или морков, исчеткајте ги со чиста четка за зеленчук. Важно е да ги миете намирниците дури и ако планирате да ги лупите, бидејќи бактериите можат да се пренесат од лушпата на внатрешниот дел при сечење. Избегнувајте миење со сапун или белило. Пред јадење секогаш отсечете ги згмечените или оштетените делови.

Некои намирници, како јаболка, грозје, праски и компири, се посклони кон задржување остатоци од пестициди на лушпата. Темелното миење или изборот на органски производи може да помогне во намалување на изложеноста.