Гласачите во Аргентина денес ќе излезат на гласање на среднорочните избори, кои се сметаат за тест за крајно десничарскиот претседател Хавиер Милеј, бидејќи тие ќе утврдат дали тој може да ги продолжи своите реформи за слободен пазар и строгите политики за штедење во двете години што ќе траат во втората половина од неговиот мандат, пишува Хрон.

Претседателската партија „Ла Либертад Аванза“ се надева дека ќе ја зголеми својата моќ во Конгресот за да ја зголеми довербата на пазарот во владата на Милеј и да ја обезбеди поддршката од американскиот претседател Доналд Трамп, кој неодамна вети голем пакет „спас“ за економијата на Аргентина, но се закани дека ќе се повлече ако неговиот колега не се покаже добро на изборите.

„Не се откажувајте, бидејќи сме на половина пат“, рече Милеј на последниот предизборен митинг во четвртокот во Росарио. „На вистинскиот пат сме“, инсистираше тој.

На денешните среднорочни избори се во прашање половина од местата во Домот на пратениците (127) и една третина од местата во Сенатот (24). Перонистичката опозиција го држи мнозинството места во двата дома, иако без мнозинство. Претседателската партија, релативно нова во аргентинската политика, избра само 37 пратеници и 6 сенатори.

Белата куќа и странските инвеститори велат дека се импресионирани од намалувањето на инфлацијата (од 12,8% пред Хавиер Милеј да ја преземе функцијата на 2,1% минатиот месец), примарните суфицити, мерките за сеопфатна дерегулација. Но, популарноста на крајнодесничарскиот политичар продолжува да опаѓа, особено поради незадоволството од длабоките намалувања на јавните трошоци и корупциските скандали, од кои најболни за него се оние во кои е вклучена неговата сестра, која е и раководител на претседателските служби („шеф на кабинетот“).

Аксел Кисилов, водечка фигура во перонистичката опозиција и гувернер на Буенос Аирес, во четвртокот осуди дека фискалното прилагодување што го обидува претседателот Милеј се карактеризира со „измама и нечовечност“.

„Тие уживаат да ја видат секоја жртва на намалувањето на јавните трошоци“, додаде тој.

Ветувањето на администрацијата на Трамп да издвои над 40 милијарди долари – што предизвика меѓународна сензација – за поддршка на владата на идеолошкиот сојузник на претседателот Милеј зависи од исходот од гласањето: Вашингтон „нема да биде толку дарежлив“ ако неговата мала фракција не ја зголеми својата моќ, рече републиканецот.

Експертите велат дека доколку тој обезбеди повеќе од 35% од гласовите, исходот ќе се смета за добар за претседателот и неговата партија бидејќи ќе му овозможи, преку сојузи, да контролира една третина од местата и со тоа да ја спречи опозицијата да ги надмине неговите вета за законите за кои претседателот вели дека би ја загрозиле фискалната рамнотежа.

Претседателот навести дека по изборите ќе следи реконструкција на неговата влада.

Во неговите цели до 2027 година: понатамошни фискални реформи, поголема флексибилност на пазарот на трудот, системот за социјално осигурување.

Претседателот Милеј многу често донесува закони преку извршни наредби или опортунистички сојузи, но сè повеќе се сопнува во парламентот, па оттука и неговите чести навреди: „гнездо на стаорци“, „дегенерира“…

Сектори од општеството и економијата, но дури и главниот институционален меѓународен заемодавач на Аргентина, ММФ, се залагаат за мерки за „поддршка“ за најслабите граѓани.

-Каков и да е денешниот резултат, претседателот Милеј „мора да се сврти кон прагматизам, да го рестартира дијалогот со другите фракции, со гувернерите“ на покраините – рече политикологот Лара Гоимбуру. Доколку покаже способност „во преговорите“, ќе може да постигне „одобрување“ на законите, како во раните фази од неговиот мандат, додаде таа.

Сепак, „најголемото фискално прилагодување во историјата“, како што сака да го опише Хавиер Милеј, резултираше со губење на повеќе од 200.000 работни места, анемична активност, рецесија од 1,8% во 2024 година и бавен раст во 2025 година. И општество со две брзини повеќе од кога било досега.

„Тој пее (ур. рок песни на концерти) додека луѓето гладуваат“, реагира 59-годишната Ноеми Вергара, чиј сопруг ја изгуби работата во металургијата поради рецесијата во 2024 година. Ѝ виси и работата како домашна помошничка: семејството што ја вработило повеќе не може да си дозволи да ја плати.

Граѓаните можеби покажаа „невиден отпор“ кон штедењето, а некои анкети регистрираа рејтинг на популарност од 60% за претседателот Мили уште на почетокот на годината, но „не гледаме никаква оаза по преминувањето на пустината“, е дијагнозата на економистот Гилермо Оливето, а расположението на Аргентинците се чини дека брзо се менува.

„Враќањето на величината на Аргентина“, според слоганот на кампањата на Милеј во 2023 година, изгледа далеку, како и враќањето во наводното „златно доба“ на земјата на преминот од 19-тиот и 20-тиот век.

Како што се намалува довербата на јавноста, така се намалува и довербата на пазарот во тоа дали претседателот Милеј може да продолжи по патот на политиките за штедење: сигурен знак дека тие сметаат дека валутата, песото, е преценета. Вреди да се одбележи дека во октомври, Министерството за финансии на САД постојано мораше директно да интервенира на пазарите со купување пезоси за да го спречи слободниот пад на аргентинската валута.

Аргентинците, кои имаат мачно искуство од економски кризи, се плашат од девалвација или нагло паѓање на пезосот по изборите. Првите резултати се очекуваат кратко по 21 часот по локално време.