На денешен ден, 10 јуни 1922 година, пред точно 104 години, е родена една од најголемите филмски и музички ѕвезди во историјата на Холивуд. Џуди Гарланд, жената чиј глас и талент ја одбележаа златната ера на американската кинематографија, и повеќе од половина век по својата смрт останува симбол на уметничка величина, но и на суровата цена што многу млади ѕвезди ја плаќале за славата.

Светот ја памети како незаборавната Дороти од „Волшебникот од Оз“, како сопственичка на еден од најпрепознатливите гласови на дваесеттиот век и како жена која успеа да освои милиони луѓе ширум светот. Но зад блескавата кариера се криела трагична приказна исполнета со притисоци, зависности, нарушено ментално здравје и лични трагедии кои ја следеле речиси целиот живот.

Детство предодредено за сцената

Родена како Френсис Етел Гам на 10 јуни 1922 година во градот Гранд Рапидс, во американската сојузна држава Минесота, уште од најрана возраст била воведена во светот на забавната индустрија.

Нејзиниот татко Френк Гам и мајката Етел Гам биле сценски изведувачи и сопственици на кино. Благодарение на нив, малата Френсис уште како двегодишно девојче првпат застанала пред публика. За време на божиќна приредба настапила заедно со своите постари сестри Дороти Вирџинија и Мери Џејн, а токму тој настап се смета за почеток на кариерата која подоцна ќе ја претвори во светска сензација.

Првите настапи и преселбата во Калифорнија

Во 1926 година семејството се преселило во градот Ланкастер во Калифорнија. Таму трите сестри продолжиле интензивно да се обучуваат за пеење, глума и танцување.

Нивната мајка станала нивен менаџер и вложувала огромни напори за да обезбеди што повеќе настапи. Детството на девојчињата речиси целосно било заменето со проби, патувања и сценски настапи.

Во текот на доцните дваесетти години сестрите настапувале како група под името „Сестрите Гам“ и се појавиле во неколку кратки музички филмови. Токму тогаш почнал да се забележува исклучителниот талент на најмладата Френсис, чиј глас бил значително помоќен и поемотивен од оној на многу повозрасни изведувачи.

Раѓањето на Џуди Гарланд

Големата пресвртница се случила во 1934 година за време на настап на Светскиот саем во Чикаго.

По предлог на познатиот комичар Џорџ Џесел, сестрите го промениле своето сценско име во „Сестрите Гарланд“. Во исто време Френсис решила да го земе името Џуди, инспирирана од тогаш популарна песна.

Така се родило името Џуди Гарланд — име кое наскоро ќе стане едно од најпознатите во Холивуд.

Во тоа време никој не можел да претпостави дека младата девојка ќе стане симбол на цела една ера во американската кинематографија.

Договорот што го променил нејзиниот живот

Само една година подоцна, кога имала тринаесет години, Џуди потпишала договор со студиото „Метро Голдвин Маер“, едно од најмоќните филмски студија во тоа време.

Иако раководството веднаш го препознало нејзиниот извонреден глас, долго време не знаеле како да ја претстават на публиката. Таа не одговарала на тогашните стандарди за изглед што ги наметнувал Холивуд.

Додека другите млади актерки биле претставувани како совршени убавици, Џуди постојано била изложена на критики за својот изглед, тежина и физички карактеристики.

Токму во овој период ја доживеала и првата голема лична трагедија. Нејзиниот татко починал од воспаление на мозочните обвивки, што оставило длабоки последици врз нејзината психичка состојба.

Улогата што ја направи бесмртна

Во текот на втората половина на триесеттите години Џуди постепено станувала сè попозната, но вистинската слава пристигнала во 1939 година.

Тогаш, на само шеснаесетгодишна возраст, ја добила улогата на Дороти во филмот „Волшебникот од Оз“.

Филмот станал едно од најзначајните остварувања во историјата на кинематографијата, а Џуди преку ноќ се претворила во светска ѕвезда.

Особено внимание привлекла нејзината изведба на песната „Некаде над виножитото“, која со текот на времето станала една од најпознатите филмски песни на сите времиња.

За улогата добила специјална награда на Академијата за млади актери, а нејзиното име почнало да се споменува меѓу најголемите надежи на американскиот филм.

Темната страна на холивудската слава

Додека публиката гледала насмеана и енергична девојка на екранот, зад сцената се одвивала сосема поинаква приказна.

Студиото барало од своите млади ѕвезди да работат исцрпувачки долги часови без одмор.

За да остане будна за време на снимањата, Џуди добивала стимулативни лекови. Кога требало да спие, добивала таблети за смирување и заспивање.

Оваа практика, која започнала уште во нејзините тинејџерски години, подоцна ќе прерасне во зависност што ќе ја следи до крајот на животот.

Покрај тоа, била принудувана да држи строги диети и постојано била изложена на понижувачки коментари за својот изглед.

Според бројни сведоштва, во тој период била изложена и на несоодветно однесување од влијателни луѓе од филмската индустрија.

Борба со депресијата и зависностите

Постојаните притисоци постепено почнале да оставаат сериозни последици врз нејзиното ментално здравје.

За време на снимањето на филмот „Пиратот“ во 1947 година доживеала тежок нервен слом. Почнала да халуцинира и морала да биде хоспитализирана.

Истата година се обидела да си го одземе животот.

Иако преживеала, депресијата, анксиозноста и зависноста од лекови станале неразделен дел од нејзиното секојдневие.

Големото враќање на сцената

И покрај сите проблеми, Џуди повторно успеала да ја освои публиката. Филмот „Велигденска парада“ од 1948 година доживеал огромен успех, а во почетокот на педесеттите години нејзините настапи на Бродвеј биле вистинска сензација. Публиката повторно била воодушевена од нејзиниот моќен глас и извонредна сценска харизма. За својот придонес добила специјална театарска награда, со што уште еднаш потврдила дека е една од најголемите американски забавувачки уметници.

Врвот на зрелата кариера

Во 1954 година ја остварила една од најдобрите улоги во кариерата во филмот „Ѕвездата е родена“. Нејзината интерпретација била поздравена од критиката како едно од највпечатливите актерски достигнувања на деценијата. Била номинирана за најпрестижните филмски награди, а изведбата на песната „Човекот кој замина“ и денес се смета за една од најемотивните музички сцени во историјата на филмот.

Бурниот приватен живот

Ниту успехот не успеал да ѝ донесе лична среќа. Во текот на животот се мажела пет пати, но ниту еден брак не траел долго. Од бракот со режисерот Винсенте Минели ја добила ќерката Лајза Минели, која подоцна ќе стане една од најпознатите актерки и пејачки во светот. Од бракот со Сидни Луфт добила уште две деца — Лорна и Џои. Но семејниот живот постојано бил нарушуван од зависностите, финансиските проблеми и честите кризи.

Последните години и трагичниот крај

Во текот на шеесеттите години Џуди продолжила да настапува ширум светот, иако нејзиното здравје било сериозно нарушено. Се соочувала со големи долгови и даночни обврски, па концертите биле нејзиниот главен извор на приходи.

Настапите во лондонскиот клуб „Разговор за градот“ во 1968 година покажале жена која сè уште поседувала огромен талент, но била физички и психички исцрпена од долгогодишната борба со зависностите.

На 22 јуни 1969 година Џуди Гарланд била пронајдена мртва во својот дом во Лондон. Имала само 47 години. Причината за смртта било случајно предозирање со седативни лекови.

Нејзината смрт го потресла светот, а илјадници обожаватели излегле на улиците за да ѝ оддадат последна почит.

Наследство кое живее и денес

И повеќе од половина век по нејзината смрт, Џуди Гарланд останува една од највлијателните личности во историјата на музиката и филмот.

Нејзиниот глас, нејзините улоги и нејзината животна приказна и понатаму инспирираат генерации уметници.

Иако животот ѝ бил исполнет со болка, разочарувања и лични битки, Џуди Гарланд останува запаметена како девојчето што го освои светот со својот талент и како една од најголемите легенди што некогаш ги создал Холивуд.

Култните црвени чевлички од „Волшебникот од Оз“ продадени за рекордни 28 милиони долари