Од вкупно 1,6 милиони пензионери во Србија, дури 239.000 од нив ја примаат својата пензија од странство, што е речиси 15 проценти од најстарата популација. Пензиите пристигнуваат во Србија од 35 земји, а повеќето од нив доаѓаат од Хрватска, Босна и Херцеговина и Германија, што е логично поради бројот на Срби кои живеат и работат во тие земји.

Во секоја од овие земји, условите за добивање пензија се различни, но кога конечно ќе ги исполнат и ќе одлучат да се вратат во својата татковина, пензионерите гастербајтери ќе примаат странска пензија на нивната сметка во Србија само од оние земји со кои Србија има потпишано меѓународни договори за социјално осигурување. Моментално има 35 вакви договори на сила, а пензионерите ги остваруваат своите права според националните закони што важат во секоја од земјите каде што работеле осигурениците. Со оглед на износот на пензии во странска валута, нивните корисници кои се вратиле во Србија можат да живеат доста лесно, за разлика од нивните колеги кои целиот свој работен век го поминале во својата татковина – пишува Каматица.

И додека сите се добро запознаени со тоа како се стекнува правото на странска пензија, многумина не знаат каква е постапката кога корисник на пензија во странска валута ќе почине, односно како неговите наследници треба да го одјават неговиот приход од странство.

– Во случај на корисник на германска пензија кој живеел во Србија и починал, најбрзиот начин да се извести странскиот осигурителен носител за смртта на корисникот, со цел да се избегне преплатување, е наследниците да ја испратат посмртницата на адресата на странскиот осигурителен носител до кој корисникот доставил животни потврди. Доколку поради некоја причина тоа не е можно, наследниците можат да се обратат до Одделот за остварување на правата според меѓународни договори (во Дирекцијата на Републичкиот фонд за пензионирање во Белград или во Покраинскиот фонд во Нови Сад), со потврда од матичната книга на умрените со сите релевантни податоци (одлука за пензија, од која земја корисникот ја примил пензијата итн.), за да може Фондот да го извести странскиот осигурителен носител за смртта на корисникот – објаснуваат од Фондот за пензионирање.

Што се однесува до рокот во кој наследниците на починатиот пензионер се должни да пријават дека починал и да ја одјават својата пензија, најдобро е тоа да се направи што е можно порано. Доколку тоа не го сторат, а на сметката на починатиот ѝ тече друга уплата, тие ќе мора да ја вратат. Тие пари не треба случајно да ги подигнат.

– По правило, наследниците се должни што е можно поскоро да го известат странскиот осигурителен носител за смртта на корисникот, со цел да се избегне преплатување. Доколку се случи преплата, наследниците не треба да подигаат пари од сметката на починатиот корисник, бидејќи по дознавањето за фактот на смртта, странскиот пензиски фонд ќе го побара вишокот на уплатени средства од банката. Доколку наследниците сепак подигнат пари од сметката на починатиот корисник, тие сигурно ќе имаат законска обврска да ги вратат тие пари што не им припаѓаат, на странскиот пензиски фонд – наведено во Фондот за ПИО на Србија.