Просечната нето плата во Србија во јануари надмина 1.000 евра, но мнозинството вработени немаат приходи што ја покриваат просечната потрошувачка кошничка. Од друга страна, малцинството акумулира богатство, па затоа јазот меѓу богатите и сиромашните во земјата станува сè поголем.

– Десет проценти од најбогатите во Србија поседуваат повеќе од половина од вкупниот имот – 58 проценти – вели Сарита Брадаш од Центарот за пристојна работа за порталот Н1, повикувајќи се на најновите достапни податоци од Светската база на податоци за нееднаквост.

Во јануари 2026 година, просечната нето плата била 118.429 динари, но речиси седум од 10 вработени имале приходи помали од тој износ, а дури половина од нив биле под 92.671 динари, што е средната плата за тој месец, според најновите достапни податоци на Републичкиот завод за статистика. Во исто време, просечната потрошувачка кошничка изнесувала 106.194,63 динари, а повеќе од 60 проценти од вработените во јануари немале приходи што го покриваат овој износ.

Дополнително, податоците од Републичкиот завод за статистика покажуваат дека секој петти жител на Србија е во опасност од сиромаштија. Сарита Брадаш од Центарот за пристојна работа за порталот N1 вели дека прагот на ризик од сиромаштија, според најновите податоци од 2024 година, бил 45.674 динари.

Петте најбогати луѓе на светот го удвоија своето богатство додека најсиромашните стануваат посиромашни

-Во 2024 година, износот на социјална помош изнесуваше 11.796 динари. Ова значи дека на лице кое живее само и кое има право на социјална помош му беа потребни четири износи на социјална помош за да ја достигне границата на ризик од сиромаштија. Ова покажува дека сиромашните во оваа земја немаат никаква заштита. И да не зборуваме за тоа дали луѓето со минимална плата во 2024 година, ако живееле со друго лице или ако случајно имале деца, се далеку под прагот на ризик од сиромаштија – вели таа.

И додека од една страна, огромното мнозинство вработени во Србија примаат плати што не ја покриваат ниту просечната потрошувачка кошничка, мал дел од богатите го акумулираат своето богатство, што значи дека нашата земја не отстапува од светските трендови. Дека распределбата на богатството во нашата земја е многу нееднаква покажува фактот дека околу 10 проценти од најбогатите во Србија поседуваат речиси 60 проценти од богатството, додека половина од населението поседува помалку од пет проценти.

Сарита Брадаш објаснува дека големината на јазот меѓу богатите и сиромашните во Србија најдобро ја отсликуваат податоците од Светската база за нееднаквост, кои зборуваат за големи разлики во приходите.

-Светската база на податоци за нееднаквост за 2024 година дава податоци за приходите, односно за уделот на приходите според кои најбогатите 10 проценти имаат 40 проценти од вкупниот приход (пред оданочување), додека 50 проценти од вработените со најнизок приход имаат 17 проценти, а еден процент од оние со највисок приход учествуваат во вкупниот приход со 16 проценти. Затоа, приходот на најбогатиот еден процент во Србија е еднаков на учеството на 50 проценти од населението со најниски приходи – објаснува таа.

Како друг индикатор што може да одрази колку се големи разликите меѓу богатите и сиромашните, таа го наведува фактот дека најбогатите 10 проценти поседуваат повеќе од половина од вкупниот имот – 58 проценти.

-Половина од вработените, составени од оние со најниски приходи, поседуваат 4,8 проценти од вкупниот имот, а еден процент поседува речиси една четвртина – 24 проценти од вкупниот имот, односно богатството – вели Брадаш.

Постарите сограѓани често со тага се сеќаваат на времето на социјализмот, кога, како што велат, животот беше подобар, без големи разлики во приходите и богатството. Дека тоа не е само жалење за времето кога биле млади, туку вистинско време на поголема социјална еднаквост, што навистина го покажуваат податоците во Светската база на податоци за нееднаквост кои се достапни од 1980 година.

-Во 1980 година, 10 проценти од оние со највисоки приходи учествувале со околу 30 проценти од вкупниот приход, 50 проценти со најниски приходи учествувале со 22 проценти од вкупниот приход, а еден процент со највисок приход имале девет проценти од вкупниот приход – вели Брадаш.