Овогодинешниот пакет за проширување, кој европската комесарка Марта Кос ќе го презентира утре, ќе содржи пофалби за Црна Гора и за  Албанија, зборови на охрабрување за Украина и Молдавија и многу помалку ентузијазам кога станува збор за Босна и Херцеговина (БиХ), Северна Македонија и, особено, за Србија, пишува денес бриселскиот „Политико“, осврнувајќи се на неодамнешните изјави на европската комесарка и разговорите со претставници на ЕУ.

Кос, како што неодамна им изјави на новинарите во Брисел, ќе го претстави пакетот за проширување како клучна геополитичка алатка за да покаже дека Унијата „всушност одговара на предизвиците низ цела Европа“.

Според неа, помагањето на земјите на патот кон членство во ЕУ е начинот на кој Брисел може да се спротивстави на силите што сакаат да ја дестабилизираат Унијата.

Извештајот, пишува Политико, ќе биде и можност за највисоките претставници на Комисијата да разговараат за перспективите за „обединета Европа“.

Се очекува извештајот да ги пофали Црна Гора и Албанија, при што Црна Гора постигнува најголем напредок на патот кон ЕУ и се стреми кон членство во 2027 година.

Во меѓувреме, се слушаат гласови дека е во тек изготвувањето на договорот за пристапување на Црна Гора, што ќе биде можност Комисијата да презентира разни гаранции дека приемот на нови членови не носи ризици, на пример, со ставање на некои клучни права на глас, како што е ветото во надворешната политика, на чекање за одреден „пробен период“.

„Преодните периоди се принцип во новата генерација на пристапни договори“, рече Кос.

Со лишување на новите членки од одредени права на глас за одреден период, претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, која е за проширување, сака да ги смири стравувањата дека проширувањето би можело да донесе „нов Орбан“ во Советот на ЕУ, што дополнително би ја намалило способноста на блокот да одлучува.

Се очекува извештајот за Србија да биде најстрог.

„Повеќе не можеме да дозволиме кандидатите да се кријат зад двосмислени позиции“, им рече Кос на француските пратеници, повторувајќи ги зборовите на фон дер Лајен, која побара од Србија да ги удвои напорите за приклучување кон ЕУ.

Утре, Кос требаше да презентира „извештаи пред проширувањето“ со реформи што ЕУ треба да ги преземе пред следната рунда проширување, но тоа, како што рече еден дипломат од ЕУ, веројатно ќе биде одложено за неколку недели.

Исто така, се наведува дека фон дер Лајен и Кос се решени да го задржат проширувањето високо на агендата и, доколку е потребно, со ограничувања како што е „фазен пристап“.

„Чувството од пред две години дека осум до девет земји одеднаш би можеле да се приклучат на ЕУ за краток временски период некако исчезна“, рече еден дипломат на ЕУ за порталот од Брисел.

Како што додаде тој, од една страна, Комисијата сака да „создаде морков“ за земјите-кандидатки, а од друга страна, членовите имаат прилично агресивен, цврст пристап и ги примаат само оние кои се навистина подготвени за членство во клубот.

Исто така, се посочува дека земјите што се граничат со потенцијални нови членки се најскептични кон проширувањето.

Политико заклучува дека, без оглед на оптимизмот на Комисијата за проширувањето, скептиците во Советот сметаат дека не брза премногу, иако бавното темпо на проширување создава фрустрации и простор за руско мешање.