Астрономите идентификуваа планета направена од стопена лава, што укажува на постоење на сосема нова категорија течни планети.

Далечниот свет, познат како L98-59d, е околу 1,6 пати поголем од Земјата и орбитира околу мала црвена ѕвезда оддалечена 35 светлосни години. Иако првично се сметаше дека планетата можеби има длабок океан од течна вода, најновата анализа сугерира дека таа би можела да биде фундаментално различна од сè што е видено досега, пишува „Гардијан“.

– Целата планета е всушност во кашеста, стопена состојба. Таа е како меласа. Јадрото на оваа планета веројатно би било исто така стопено – рекол д-р Харисон Николс, астрофизичар на Универзитетот во Оксфорд.

Површинските температури би достигнале вртоглави 1.900 степени Целзиусови, а огромни бранови веројатно би се прелеале над океанот од магма, поттикнати од плимните сили од соседните планети. Условите би биле заокружени со остар мирис на скапани јајца од атмосферата богата со водород сулфид. Таквата средина не се смета за погодна за поддршка на живот.

– Доколку постоеја вонземјани кои би можеле да живеат во лава, тоа би било неверојатно, но не мислам дека е веројатно дека ќе биде погодна за живеење. Убаво е само да се ужива во вонземската природа на самата планета – рекол Николс.

Планетите надвор од нашиот Сончев систем се премногу далеку за да бидат фотографирани или достапни со роботски вселенски летала. До неодамна, астрономите можеа само приближно да ја проценат нивната големина, густина и температура со следење на нивните силуети додека минуваат пред нивните ѕвезди-домаќини. Сепак, вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ е доволно моќен за да ја мери ѕвездената светлина филтрирана низ атмосферата на планетата, откривајќи ги присутните гасови.

Претходните набљудувања открија дека L98-59d има атмосфера богата со сулфур, што не се вклопува во сликата за карпест или воден свет, двете вообичаени категории во кои планета со нејзина големина нормално би спаѓала. Ниту еден тип планета не можел да одржува сулфурна атмосфера во текот на речиси 5 милијарди години колку што постои планетата.

Користејќи напредни компјутерски симулации, најновото истражување ја реконструираше историјата на планетата од веднаш по нејзиното раѓање до денес. Резултатите сугерираат дека L98-59d има глобален магматски океан што се протега илјадници километри под површината, а можеби и стопено јадро.

– Можете да ја објасните оваа планета само ако има длабок магматски океан во својата внатрешност. Магматскиот океан ефикасно складира гасови и ги штити од физичките процеси што инаку би ги отстраниле – рекол Николс.

Наодите, кои имплицираат дека стопените планети би можеле да бидат доста чести, сугерираат дека астрономите треба да бидат повнимателни во означувањето на егзопланетите како потенцијално погодни за живеење.

– Некои планети во таканаречената зона погодна за живеење можеби воопшто не се погодни за живеење, но би можеле да бидат овие стопени планети. Иако е малку веројатно дека оваа стопена планета би можела да поддржи живот, тоа ја одразува големата разновидност на светови што постојат надвор од нашиот Сончев систем. Можеме само да се прашуваме какви други видови планети чекаат да бидат откриени? – рекол Николс.

Д-р Џо Барстоу, научник на Отворениот универзитет, кој беше вклучен во набљудувањата на планетата L98-59d со вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“, рече дека најновата работа дава веродостојно објаснување.

– Разговаравме за можноста дека тоа би можело да биде егзопланета слична на Јупитеровата месечина Ио, со многу вулкани предизвикани од плимно загревање. Овој труд сугерира дека условите би можеле да бидат уште поекстремни – рекла таа.

Наодите се објавени во списанието „Нејчр астрономи“.