НАСА уште пред повеќе од три децении се обидела да одговори на прашање кое денес ги интересира милиони луѓе: дали воздухот во затворени простории може да се прочисти со помош на растенија. Се покажало дека некои од најобичните собни растенија имаат способност да ги отстранат хемикалиите кои секојдневно ги вдишуваме во становите и канцелариите.

Идејата потекнува од познатото истражување на НАСА од 1989 година, кое имало практична цел: научниците барале начин да го прочистат воздухот во вселенските станици и затворените живеалишта каде што вентилацијата не е доволна за отстранување на сите загадувачи. Се покажало дека одредени растенија можат да апсорбираат штетни гасови кои се ослободуваат од пластика, бои, лакови, мебел и разни хемикалии во секојдневната околина.

Истражувањето посебно се фокусирало на таканаречените VOC гасови (испарувачки органски соединенија), меѓу кои се формалдехид, бензен и трихлоретилен – супстанци кои често се наоѓаат во градежни материјали, детергенти, средства за чистење и индустриски производи. НАСА тестирала како различни собни растенија влијаат на концентрацијата на овие материи во затворени комори, и резултатите покажале дека некои видови значително ја намалуваат количината на загадувачи во воздухот.

Меѓу најефикасните растенија се нашле и видови кои се често присутни во европските домови. На пример:

– Сансеверија („свекрвин јазик“) – покажала способност да отстранува формалдехид и други загадувачи.

– Англиски бршлен – го намалува нивото на бензен.

– Љиљан, драценa, бамбусова палма и фикус Бенџамин – исто така покажале значителен ефект во прочистувањето на воздухот.

Сепак, подоцнежните анализи покажале дека постои голема разлика помеѓу лабораториските услови и реалниот живот.  Експериментите на НАСА се правеле во целосно затворени комори каде што воздухот не циркулирал како во обични станови. Поради тоа, некои научници предупредуваат дека во реални услови ќе бидат потребни многу повеќе растенија за да се забележи ефектот. Во модерните станови, вентилацијата и движењето на воздухот играат поголема улога во квалитетот на воздухот отколку самите растенија.

Сепак, тоа не значи дека растенијата немаат значење. Покрај тоа што можат да апсорбираат одредени загадувачи, тие ја зголемуваат влажноста на воздухот, позитивно влијаат на психолошкиот комфор и често го намалуваат стресот. Затоа многу експерти и денес препорачуваат да се чуваат неколку видови собни растенија во станови и канцеларии.

Интересно е што истражувањето, кое настанало за потребата за живот во вселената, со текот на времето станало едно од најцитираните кога станува збор за квалитетот на воздухот во затворени простории. Денес, листата на растенија од студијата на НАСА редовно се користи во водичите за уредување на ентериер и здрав начин на живот во градови.