Техеран во неделата се закани со „одмазда врз американските воени бази и врз својот заколнат непријател Израел“, кој се наоѓа во состојба на висока подготвеност поради можноста американскиот претседател Доналд Трамп да ја реализира заканата за напад врз Иран, објави „Ројтерс“.

Додека верскиот естаблишмент на Исламската Република се соочува со најголемите протести од 2022 година наваму, Трамп повеќепати предупреди дека ќе реагира доколку се употреби сила против демонстрантите. Според групи за човекови права, досега веќе загинале десетици луѓе.

Претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Бакер Калибаф, обраќајќи се пред пратениците во неделата, предупреди на „погрешна проценка“.

– Да бидеме јасни: во случај на напад врз Иран, окупираните територии (Израел), како и сите американски бази и бродови, ќе бидат легитимна цел – изјави Калибаф, поранешен командант на елитната Иранска револуционерна гарда.

Нетанјаху: Израел и Иран пак ќе станат верни партнери за подобра иднина, но откако ќе падне режимот

Расте бројот на загинати во протестите

Протестите започнаа на 28 декември поради наглиот раст на цените, но брзо се проширија во поширок бунт против верските владетели кои управуваат со земјата од Исламската револуција во 1979 година. Властите ги обвинуваат САД и Израел дека стојат зад немирите, додека началникот на иранската полиција, Ахмад-Реза Радан, изјави дека безбедносните сили ги засилиле активностите против, како што ги нарече, „бунтовниците“.

Американската организација за човекови права ХРАНА соопшти дека бројот на загинати изнесува најмалку 116 луѓе, главно демонстранти, но и 37 припадници на безбедносните сили. Поради прекинот на интернетот, целосната слика за настаните е тешко да се утврди.

Државната телевизија на Иран прикажа снимки од десетици вреќи со тела во дворот на судската медицина во Техеран, тврдејќи дека загинатите се жртви на настани предизвикани од „вооружени терористи“.

Три израелски извори, присутни на безбедносните консултации во текот на викендот, изјавија дека Израел е во состојба на готовност поради можноста од американска интервенција. Израелски воен функционер изјави дека протестите се внатрешна работа на Иран, но дека армијата внимателно ги следи случувањата и е подготвена да реагира „со сила, доколку е потребно“. Израелската влада не даде официјален коментар.

Израел и Иран водеа 12-дневна војна во јуни минатата година, во која кратко се вклучија и САД со напади врз клучни ирански нуклеарни постројки.

Иран возврати со ракети кон Израел и кон американска воена база во Катар.

ВИДЕО | Ирански жени горат фотографии од Хамнеи за да запалат цигари

Иран ги осудува „терористите“

Иако иранските власти досега преживеале повеќе бранови протести, сегашните немири се одвиваат во период кога земјата сè уште закрепнува од минатогодишната војна, а нејзината регионална позиција е ослабена по ударите врз сојузници како либански Хезболах, по нападите на Хамас врз Израел на 7 октомври 2023 година.

Немирите во Иран се случуваат во време кога Трамп ја демонстрира американската моќ на глобалната сцена, откако го симна од власт венецуелскиот претседател Николас Мадуро и ја спомна можноста за купување, па дури и воено преземање на Гренланд.

Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан, во телевизиско интервју, изјави дека Израел и САД стојат зад дестабилизацијата и дека непријателите на Иран донеле „терористи кои палат џамии, напаѓаат банки и јавен имот“.

– Семејства, ве молам: не дозволувајте вашите млади деца да им се приклучат на бунтовници и на терористи кои обезглавуваат луѓе и убиваат – рече тој, додавајќи дека владата е подготвена да ги слушне граѓаните и да ги решава економските проблеми.

Трамп: Америка мора да го земе Гренланд за да не го „соберат“ Русија и Кина

Видеоснимки објавени на социјалните мрежи покажуваат големи толпи во текот на ноќта во населбата Пунак во Техеран, како удираат по метални огради и мостови во знак на протест. Други снимки прикажуваат масовни маршеви низ улиците, со аплаузи и скандирања, а еден маж се слуша како вели дека толпата „нема ни почеток ни крај“. Локациите на видеата ги потврди „Ројтерс“.

Иранската државна телевизија емитуваше погребни поворки во западните градови Гачсаран и Јасуџ за припадници на безбедносните сили загинати во протестите.

Трамп: Америка е спремна да помогне

Трамп во саботата на социјалните мрежи напиша: „Иран гледа кон слобода, можеби како никогаш досега. САД се подготвени да помогнат!“

Во телефонски разговор во саботата, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и американскиот државен секретар Марко Рубио разговарале за можноста од американска интервенција во Иран, изјави израелски извор запознаен со разговорот.

Реза Пахлави, прогонетиот син на последниот ирански шах и истакнат глас на расцепканата опозиција, изјави дека Трамп ја препознал „неопишливата храброст“ на Иранците. „Не ги напуштајте улиците“, напиша Пахлави на платформата „Икс“.

Израел досега не испрати јасен сигнал дека сака директно да се вмеша, иако тензиите меѓу двете земји остануваат длабоки поради израелската загриженост околу иранската нуклеарна и балистичка ракетна програма.

Во интервју за „Економист“, објавено во петокот, Нетанјаху предупреди дека Иран ќе се соочи со „страшни последици“ доколку го нападне Израел. Осврнувајќи се на протестите, тој додаде: „За сè друго, мислам дека треба да видиме што се случува внатре во Иран“.

ВИДЕО | Хамнеи со порака до Иранците: Странски сили стојат зад немирите, Трамп ќе биде соборен