Денеска е Светскот ден на џезот — дали знаете кој е авторот на првата македонска џез-композиција?
На денешниот Меѓународен ден на џезот, кога светот ги слави слободата на изразот и музичката импровизација, сеќавањето неизбежно нè води кон ликот и делото на Драган Ѓаконовски – Шпато, човекот кој со својот визионерски дух ја внесе Македонија на мапата на модерната џез-култура. Шпато не беше само музичар, туку архитект на еден нов звучен идентитет кој успеа да го премости јазот помеѓу локалниот сензибилитет и светските музички текови во време кога немаше достапност на информации како сега.
Препорачано
Неговиот историски придонес е запечатен со создавањето на првата македонска џез-композиција насловена „Тема I“ (1947 година), дело со кое тој практично го означи раѓањето на овој жанр на нашите простори и го легитимираше македонскиот музички израз во рамките на комплексниот џез-израз.
Животниот пат на Шпато, кој започнува во 1931 година, е исполнет со речиси фанатична посветеност на едукацијата и откривањето на тајните на оркестрацијата, вештини кои ги совладувал слушајќи ги забранетите фреквенции на странските радиостаници и анализирајќи ги партитурите на големите светски мајстори.
Како основач и прв диригент на Танцовиот и Ревискиот оркестар на Радио Скопје, тој ја постави професионалната основа на она што денес го нарекуваме македонска забавна музика, внесувајќи софистицирани хармонии кои беа далеку пред своето време.
Неговото творештво е длабоко вкоренето во колективната меморија преку култните остварувања како „Молчи една долина“, „Лени“ и „Зборувај ми за Скопје“, кои и денес звучат свежо и релевантно.
Соработниците го паметат како строг но праведен ментор кој знаел да го препознае талентот и да го извлече максимумот од вокалистите, градејќи ја кариерата на многу еминентни имиња од македонската естрада.
Неговата генијалност лежеше во способноста да ја преточи меланхолијата на македонскиот мелос во рамките на западноевропскиот џез, создавајќи специфичен музички јазик кој го рефлектираше урбаниот дух на Скопје.
Иако физички нè напушти прерано во 1987 година, неговото наследство продолжува да живее преку секој отсвирен такт на новите генерации џез музичари кои во него го гледаат својот духовен татко и вечна инспирација.
Неговите партитури остануваат најдобар доказ дека музиката е единствениот јазик што не познава ни време ни граници.
