Попладневната дремка е честа навика кај луѓето што рано го започнуваат работниот ден, кај оние што работат од дома за време на паузата за ручек, но и за време на викендите. Многумина се колнат во краткиот попладневен сон, но кои се неговите реални придобивки и како од дневното дремење да се извлече максимумот, објаснуваат двајца експерти, пишува „Е-клиника“.

„Попладневната дремка е здрава, но само ако станува збор за т.н. ‘пауер-нап’ дремка“, вели Маркус Шпехт, директор на центар за медицина на спиењето во Германија. Со други зборови, здрави се кратките дремки од 10 до 30 минути, кои завршуваат пред да се влезе во фазата на длабок сон.

Истражувањата во медитеранските земји, каде што сиестата е традиционално присутна, покажале дека луѓето поретко заболуваат од кардиоваскуларни болести, дебелина и мозочен удар, во споредба со културите каде што не се практикува попладневен сон.

„Уште повеќе, студии во САД покажале дека ризикот од овие болести се намалил и кај луѓе кои претходно не дремеле, но почнале да спијат попладне“, објаснува д-р Симоне Кох, хормонски експерт и биохакерка која проучува како здравите навики можат да ги оптимизираат природните процеси во организмот.

Идеално е да легнете и да ги затворите очите 15 до 20 минути по ручекот, помеѓу 13 и 14 часот, советува Шпехт. Тогаш организмот природно влегува во енергетски пад и полесно преминува во состојба на одмор. Важно е дремката да биде кратка за да не навлезете во длабок сон, па затоа задолжително наместете аларм.

Кога ќе ги затворите очите и ќе се препуштите на одморот, мозокот влегува во состојба слична на медитација. Доминираат т.н. алфа-бранови, а свеста е во мирување.

„Можете да го замислите тоа како ‘скринсејвер’ за мозокот, кој во позадина ‘го средува системот’, а потоа повторно го стартува. Затоа по успешна пауер-нап дремка се чувствувате освежено“, истакнува Шпехт.

Зошто понекогаш се чувствуваме тромо по попладневен сон? Најчесто затоа што дремката траела предолго и телото влегло во фаза на длабок сон. Тогаш мозокот е подготвен да спие уште шест часа, објаснува Шпехт. Ако во тој момент некој ве разбуди, чувството на дезориентираност е речиси неизбежно. Дополнително, целосната будност често не се враќа до вечерта, што подоцна може да предизвика проблеми со заспивањето.

Д-р Кох додава дека лицата со многу низок крвен притисок побавно „се освестуваат“ по будењето, па дури и кратките дремки за нив можат да бидат неповолни. Треба да се има предвид и дека попладневниот сон не им одговара на сите. Ако ве прави поспани и забавени наместо одморени, подобро е да го избегнувате.

Може ли попладневната дремка да биде контрапродуктивна? Може. Ако редовно заспивате во длабок сон, го нарушувате природниот циклус на спиење и будност. Препуштањето на наталожената „поспаност“ во текот на денот – односно зголемената концентрација на неурохемикалии и хормони кои го поттикнуваат сонот – го отежнува заспивањето навечер. Хроничните проблеми со спиењето можат да бидат исклучително стресни за телото и психата и да доведат до маѓепсан круг на несоница, кој понекогаш бара и медицинска помош. Исклучок се бебињата, болните и повозрасните лица.

„Во подоцнежните години организмот ноќе произведува помалку мелатонин, хормонот на спиењето, па ноќниот сон се скратува, а дневната дремка може да биде многу окрепнувачка“, објаснува Шпехт.

Ако речиси воопшто не сте спиеле – поради бурна забава, емоционален стрес или наметливи мисли – најдобро е да останете будни до вечерта. Сличен совет важи и во борбата со џет-лег. Иако пауер-нап во вакви ситуации може да делува чудесно, предупредува Шпехт, постои ризик навечер долго да лежите будни во кревет.

Правилно изведената дремка има моментален ефект, вели д-р Кох. Веднаш по будењето сте побудни, поприемчиви и посконцентрирани. Ако оваа навика ја задржите низ годините, придобивките може да се почувствуваат и во подоцнежна возраст. Постојат дури и докази дека редовното дремење може значително да ја одложи појавата на болести поврзани со стареењето и општата слабост.

„Лично сум убеден дека пауер-нап не само што ја подобрува физичката и менталната кондиција, туку долгорочно го зајакнува и менталното здравје“, вели Шпехт.

Накратко, редовната кратка попладневна дремка може да ве направи побудни, помалку под стрес и поспремни смирено да се соочите со дневните обврски. И секоја дремка се брои – дури и ако за многумина таа е возможна само за време на викендите.