Австралиската актерка и продуцентка Кејт Бланшет во Европскиот парламент во Брисел ја претстави бесплатната алатка „Human Consent Registry“, наменета да им овозможи на луѓето да го заштитат својот идентитет од злоупотреба од страна на системите за вештачка интелигенција. Платформата им овозможува на корисниците сами да одредат дали и под кои услови нивното име, лик, глас и други лични обележја смеат да се користат од ВИ, пишува „Еуроњуз“.

Алатката, наречена Human Consent Registry, беше претставена во Европскиот парламент во Брисел на настан организиран од бугарската европратеничка Ева Мајдел, а на претставувањето присуствуваше и режисерот Стивен Содерберг.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by 𝗺𝗶𝗻𝘁 | vidi dalje (@mint.vididalje.rs)

Бланшет, која е коосновач на непрофитната организација RSL Media, изјави дека во ерата на вештачката интелигенција идентитетот е интелектуална сопственост и секој човек треба да има право да одлучи како неговите лични податоци ќе се користат.

„Вашиот идентитет е ваша интелектуална сопственост во ерата на вештачката интелигенција и секој заслужува право да одлучи како вештачката интелигенција може, или не може, да го користи“, порача Бланшет.

Како функционира регистарот?

Од денес, секој може бесплатно да се регистрира преку веб-страницата rslmedia.org и да постави јасни правила за користење на својот идентитет.

Корисниците можат да изберат една од три опции:

– зелено – користењето е дозволено;

– жолто – дозволено е, но под одредени услови;

– црвено – користењето не е дозволено.

Овие избори се претвораат во машински читливи сигнали што во иднина ќе можат да ги проверуваат платформите и системите со вештачка интелигенција пред да користат нечие име, фотографија, глас, движења или други препознатливи лични атрибути.

Во првата фаза регистарот ги опфаќа правата поврзани со идентитетот, а подоцна ќе бидат додадени и категории за авторски дела, ликови и трговски марки.

Системот е наменет и за поединци и за лица што ги претставуваат агенти, менаџери, синдикати или организации за лиценцирање.

Поддршка од Европскиот парламент

Европратеничката Ева Мајдел оцени дека регистарот претставува важен чекор кон поголема транспарентност и доверба во развојот на вештачката интелигенција.

„Ова е алатка што ги прави правата транспарентни, ја гради довербата и ја задржува човечката креативност во центарот на технолошкиот напредок“, изјави таа.

Симболично, регистарот беше претставен токму во Европскиот парламент – институцијата каде што беше разгледуван и усвоен Законот за вештачка интелигенција на Европската Унија (EU AI Act), првата сеопфатна законска рамка од ваков вид во светот.

Борба против неовластеното користење на содржини

Новата иницијатива е продолжение на долгогодишната кампања на Бланшет за регулирање на употребата на вештачката интелигенција.

Во март 2025 година таа, заедно со Пол Макартни, Бен Стилер и уште повеќе од 400 актери, музичари и уметници, потпиша отворено писмо до тогашниот американски претседател Доналд Трамп, барајќи неговата администрација да не ги ослабува законите за авторски права.

Во писмото се оспоруваа барањата на технолошките компании, меѓу кои OpenAI и Google, кои сметаат дека американското законодавство треба да им дозволи да ги обучуваат своите модели со дела заштитени со авторски права без претходна дозвола и без надомест за нивните автори.

Во меѓувреме, сè повеќе јавни личности јавно се спротивставуваат на неовластеното користење на нивните дела и идентитет преку вештачка интелигенција.

Пејачката SZA неодамна откри дека повеќе од 200 нејзини песни биле искористени за тренирање на модели со вештачка интелигенција без нејзина согласност, додека актерот Метју Меконахи го заштити својот лик, глас и препознатливата реплика „alright, alright, alright“ како трговска марка.

„Согласноста е човеково право“

Извршната директорка и коосновач на RSL Media, Ники Хексам, нагласи дека целта е секој човек јасно да може да каже што дозволува, а што не.

„Согласноста е човеково право. Секој треба да може да каже: ова сум јас, ова го дозволувам, ова не го дозволувам и ова е безбеден начин да ме контактирате ако сакате да побарате дозвола“, изјави таа.

Иницијативата веќе доби поддршка од бројни холивудски ѕвезди, меѓу кои Хавиер Бардем, Виола Дејвис, Том Хенкс, Хелен Мирен и Мерил Стрип.

„Технологиите базирани на вештачка интелигенција се развиваат со огромна брзина, речиси без контрола и регулација. Ако сакаме луѓето да останат пред овие технологии, согласноста мора да биде првото нешто што ќе се земе предвид“, порача Бланшет.

Кејт Бланшет станува професорка на Универзитетот во Оксфорд