Гладот во Авганистан веќе не е само хуманитарна криза, туку семејна трагедија што се случува зад затворени врати, во домови каде што нема ни брашно, ни масло, ни надеж. Во провинцијата Гор, татковци стојат со часови на улица чекајќи дневница, а кога ќе се вратат дома со празни раце, ги пречекуваат деца што бараат само едно – парче леб. Некои семејства, притиснати од долгови, болести и глад, се доведени до најстрашниот избор: да продадат дете за да преживеат останатите, објави Би-би-си.

Во градот Чагчаран, секое утро стотици мажи се собираат покрај патот, надевајќи се дека некој ќе ги повика за дневница. Работата е ретка, а гладот е секојдневен. Некои од нив со недели успеваат да најдат работа само неколку дена.

Според податоците на Обединетите нации, три од четири жители на Авганистан не можат да ги задоволат ниту основните животни потреби. Се проценува дека околу 4,7 милиони луѓе, повеќе од една десетина од населението, се на работ на глад.

Еден од мажите раскажува дека неговите деца три ноќи по ред легнувале гладни. Друг вели дека добил вест оти неговите деца не јаделе два дена. На плоштадот во Чагчаран, кога пекарот дели бајат леб, мажите го грабнуваат за неколку секунди.

Најтешките приказни доаѓаат од домовите околу градот. Абдул Рашид Азими, татко на седумгодишни близначки, низ солзи вели дека е подготвен да продаде една од ќерките за да може да ги прехрани останатите деца.

„Сиромашен сум, во долгови и беспомошен. Децата ми велат: ‘Тато, дај ни малку леб’. А што да им дадам? Каде да најдам работа?“, раскажува тој.

Во Авганистан почесто се продаваат девојчиња, бидејќи машките деца културолошки се сметаат за идни хранители на семејството. Состојбата дополнително се влошува поради ограничувањата што талибанските власти ги воведоа за образованието и работата на жените и девојчињата.

Саид Ахмад веќе бил принуден да ја продаде својата петгодишна ќерка Шајка, откако таа се разболела и му биле потребни пари за лекување. Дел од сумата ја искористил за операцијата, а остатокот треба да му биде исплатен во следните години. Кога ќе наполни десет години, девојчето треба да замине во куќата на роднината и да се омажи за еден од неговите синови.

„Да имав пари, никогаш немаше да донесам таква одлука“, вели Саид.

Хуманитарната помош, која порано обезбедувала брашно, масло, леќа и додатоци за деца, е драстично намалена. САД, кои некогаш беа најголем донатор за Авганистан, ја укинаа речиси целата помош, а значајни кратења направија и други донатори. Според податоците на Обединетите нации, помошта пристигната годинава е за 70 проценти помала во споредба со 2025 година.

Состојбата дополнително ја влошува сушата, која зафати повеќе од половина од провинциите во земјата.

Во болницата во Чагчаран, најоптоварено е неонатолошкото одделение. Креветите се полни, во некои лежат и по две бебиња. Многу од нив се неухранети и имаат проблеми со дишењето. Медицинскиот персонал вели дека има денови кога умираат и по три бебиња.

Лекарите предупредуваат дека бројот на пациенти секојдневно расте, а болницата нема доволно ресурси. Дури и основни лекови за многу пациенти недостигаат, па семејствата мора сами да ги купуваат.

Сиромаштијата, гладот и недостигот на помош ги туркаат семејствата во одлуки што никој родител не би требало да ги донесе. Во Авганистан, за многумина, борбата веќе не е за подобар живот, туку за преживување.

Принцот Хари и Меган Маркл подготвуваат филм за војната во Авганистан