Извозот на храна стана една од најјасните мерки за глобалната економска моќ. Само 10 земји сочинуваат речиси половина од глобалниот извоз на храна. САД, Бразил и Канада доминираат во глобалната земјоделска трговија, додека Кина, на пример, произведува огромни количини храна, но поголемиот дел од неа го троши дома. Триесет од најголемите светски извозници на храна сочинуваат повеќе од 80% од глобалниот пазар за извоз на земјоделски производи вреден 1,5 трилиони долари, според податоците од Светската трговска организација (СТО).

Податоците на СТО, исто така, откриваат колку е всушност концентрирано глобалното снабдување со храна. Релативно мала група земји сега играат преголема улога во хранењето на светот, што ја прави земјоделската трговија сè постратешка како што се зголемуваат трошоците и геополитичките тензии.

Само 10-те најголеми извозници сочинуваат речиси половина од целиот глобален земјоделски извоз, што им дава на неколку економии огромно влијание врз глобалните цени на храната и синџирите на снабдување. Американскиот континент претставува ‘рбет на глобалниот систем за трговија со храна. Соединетите Американски Држави, Бразил, Канада и Мексико заедно сочинуваат речиси 30 проценти од светскиот земјоделски извоз, кој вклучува сè, од житарки и месо до преработена храна и маслодајни растенија. Во меѓувреме, некои густо населени економии се пониско на листата отколку што би се очекувало.

Иако е најголемиот земјоделски производител во светот, Кина е значително зад САД и Бразил кога станува збор за вредноста на извозот, што покажува колку од нејзиното производство останува наменето за домашниот пазар. Топ 10 извозници се САД, Бразил, Кина, Канада, Мексико, Индонезија, Австралија, Индија, Тајланд и Франција
Додека американскиот континент доминира во вкупната вредност на извозот, одредени земји во Азија и Пацификот играат клучна улога во одредени сегменти од глобалните синџири на снабдување со храна, покажуваат податоците на СТО. Австралија се рангира меѓу најголемите извозници на храна во светот благодарение на големиот извоз на говедско месо, пченица и јачмен, што ја прави важен снабдувач на бројни азиски пазари. Индонезија, од друга страна, е водечки светски извозник на палмино масло, една од најчестите состојки во прехранбената индустрија.

Заедно, овие земји покажуваат дека глобалната трговија со храна зависи не само од обемот на земјоделското производство, туку и од регионалната специјализација. Најголемите извозници на храна во Европа не се потпираат првенствено на обемот на производство, туку на специјализацијата, ефикасноста и производите со висока додадена вредност.

Холандија особено се издвојува. И покрај релативно малата територија, таа е рангирана на 11-то место меѓу најголемите извозници на храна во светот благодарение на исклучително ефикасното земјоделство, развиеното производство во оранжерии и пластеници, како и нејзината улога како еден од главните европски трговски центри. Франција и Германија, исто така, остануваат меѓу водечките извозници благодарение на широкиот спектар на производи – од житарки и млечни производи до преработена храна и пијалаци.

Ќе се проверува цената на вештачките ѓубрива за да не скокнат цените на овошјето и зеленчукот

На тој начин, Европа ја покажува другата страна на глобалната трговија со храна: доминацијата зависи не само од големината на обработливото земјиште, туку и од логистиката, технологијата и развиената инфраструктура на синџирите на снабдување.

Прекините во транспортот и зголемувањето на трошоците за енергија во последните години ставија дополнителен притисок врз глобалните синџири на снабдување со храна. Бидејќи земјоделството е во голема мера зависно од инфраструктурата за гориво, ѓубрива и транспорт, геополитичките кризи можат брзо да ги зголемат трошоците за производство и дистрибуција низ целиот свет.

Поради ова, земји како САД, Бразил, Канада и Австралија добиваат уште поголемо стратешко значење. Благодарение на нивниот голем производствен капацитет и развиената инфраструктура, тие имаат способност да останат сигурни добавувачи дури и во периоди на глобални нарушувања.