Дали е потребен витамин Д во текот на летото?
Летото не носи промени само во времето и секојдневието, туку влијае и врз начинот на кој функционира организмот. Во овој период најчесто јадеме полесна храна, повеќе се движиме и поголем дел од денот го минуваме на отворено. Поради тоа, повторно се отвора прашањето дали во летните месеци навистина има потреба од витамини и додатоци во исхраната.
Препорачано
Додека едни продолжуваат да земаат различни витамински препарати по навика, други се убедени дека сонцето и свежата сезонска храна се доволни за организмот да ги добие сите неопходни хранливи материи. Како и во многу други случаи, вистината е некаде помеѓу овие две гледишта, пишува „Индекс“.
Во последните години додатоците во исхраната прераснаа во една од најпрофитабилните индустрии во светот. Рекламите ветуваат повеќе енергија, поубава кожа и посилен имунитет, па многумина ги сметаат за неизоставен дел од секојдневната грижа за здравјето. Сепак, современата медицина која се темели на научни докази е многу повнимателна. Кај здрави луѓе кои се хранат разновидно и балансирано, голем дел од овие производи немаат вистинска потреба, а понекогаш нивната употреба е и сосема непотребна.
Од друга страна, постојат хранливи материи чие ниво навистина треба да се следи. Современиот начин на живот често го отежнува нивното природно внесување, дури и кога исхраната е квалитетна. Дополнително, стресот, високите температури и поголемата физичка активност можат да ги зголемат потребите на организмот за одредени витамини и минерали.
Доброто познавање на промените што се случуваат во телото во текот на летото не само што придонесува за подобро здравје, туку помага и да се избегнат непотребни трошоци за производи кои не носат реална корист.
Како летото го менува организмот?
Од биолошки аспект, летото не е само потопла верзија на пролетта. Подолгите денови влијаат врз биолошкиот часовник, квалитетот на сонот, лачењето на хормоните и нивото на енергија. Воедно, исхраната природно се менува, се внесува повеќе течности, а физичката активност кај многумина незабележливо се зголемува.
Една од најважните промени е создавањето на витамин Д под влијание на сончевата светлина. Кај голем број луѓе умереното изложување на сонце во текот на летото е доволно за да се одржи соодветно ниво на овој витамин. Но, канцелариската работа, престојот во затворени простории, животот во град и редовната употреба на креми со заштитен фактор значително го намалуваат неговото создавање. Затоа, недостатокот на витамин Д е многу почест отколку што се мисли, дури и во земји со многу сончеви денови.
Летните горештини влијаат и врз рамнотежата на течностите и минералите во организмот. Со потењето не се губи само вода, туку и важни минерали како магнезиум, натриум, калиум и калциум.
Ова е особено важно за луѓето кои редовно вежбаат или долго престојуваат на отворено. Заморот, грчевите во мускулите, главоболките и раздразливоста понекогаш не се последица само на високите температури, туку и на нарушената рамнотежа на овие минерали.
Од позитивна страна, летната сезона носи изобилство од свежо овошје и зеленчук. Така организмот природно внесува повеќе витамин Ц, антиоксиданси, каротеноиди и фолна киселина.
Истовремено, поголемата физичка активност значи и поголеми потреби за хранливи материи. Мускулите и организмот имаат потреба од подобро закрепнување, па магнезиумот и доволниот внес на белковини стануваат особено важни.
Кои додатоци навистина можат да бидат корисни?
Недостатокот на витамин Д останува еден од најчестите и најзначајните недостатоци кај луѓето, и покрај уверувањето дека летното сонце е доволно за негово создавање. Голем број луѓе најголемиот дел од денот го поминуваат во затворен простор, избегнуваат директно сонце или редовно користат средства за заштита од сонце.
Витаминот Д има важна улога во функционирањето на имунитетот, одржувањето на здрави коски, работата на мускулите и доброто расположение, а неговиот недостаток често се поврзува со замор и слабост.
Најдобриот пристап е преку лабораториски анализи да се утврди дали навистина постои недостаток и, доколку е потребно, лекар да препорача соодветна доза. Индивидуалниот пристап секогаш е подобар од советите што кружат на општествените мрежи.
Магнезиумот често се нарекува минерал против стрес, но неговата улога е многу поширока. Тој учествува во повеќе од триста биохемиски процеси во организмот и е важен за квалитетниот сон, функционирањето на нервниот систем, обновувањето на мускулите и создавањето енергија.
Во текот на летото, поради засиленото потење, организмот губи повеќе магнезиум, што може да биде причина за чувство на исцрпеност и покрај редовната физичка активност.
Недостатокот може да се препознае преку напнатост во мускулите, нарушен сон, анксиозност и постојан замор. За среќа, многу летни намирници природно содржат магнезиум. Меѓу нив се бадемите, индиските ореви, семките од тиква, зелениот лиснат зеленчук и авокадото. Доколку е потребен додаток, облиците магнезиум глицинат и магнезиум малат најчесто се сметаат за подобро искористливи.
Омега три масните киселини се меѓу додатоците за кои постојат најмногу научни докази за нивната корист. Тие придонесуваат за здравјето на срцето и крвните садови, го поддржуваат работењето на мозокот и помагаат во регулирањето на воспалителните процеси.
Во текот на летото можат да бидат особено корисни бидејќи поголемото изложување на сонце може да предизвика оксидативни оштетувања на клетките на кожата.
Проблемот е што многу луѓе не јадат доволно масна риба, како лосос, сардини или скуша. Доколку овие намирници не се наоѓаат на менито неколкупати неделно, вреди да се разговара со лекар дали има потреба од дополнителен внес.
За што не вреди да се трошат пари?
Витаминот Ц одамна се смета за симбол на силниот имунитет, па многумина земаат многу високи дози во текот на целата година, верувајќи дека поголемата количина носи и поголема корист.
Во реалноста, потребите на организмот се значително помали, особено во лето кога има изобилство од свежо овошје и зеленчук како јагоди, бобесто овошје, цитрусно овошје и пиперки.
Вишокот витамин Ц организмот едноставно го исфрла, а прекумерното внесување може да предизвика дигестивни тегоби и кај чувствителни лица да го зголеми ризикот од појава на камења во бубрезите. Најважно е да се обезбеди доволен, а не претеран внес.
Мултивитаминските препарати често создаваат впечаток дека ги обезбедуваат сите потребни хранливи материи. Но, научните истражувања не покажуваат убедливи докази дека тие носат значајна корист кај луѓе кои се хранат разновидно.
Дополнително, некои витамини, како витаминот А, можат да се наталожат во организмот и при долготрајно непотребно внесување да предизвикаат штетни последици.
Затоа, многу подобар пристап е преку лабораториски испитувања да се утврди кои хранливи материи навистина недостигаат, а потоа тие целно да се надоместат.
Додатоците со колаген станаа многу популарни поради ветувањата дека ја затегнуваат кожата и го забавуваат стареењето. Сепак, научните сознанија се значително посложени.
Кога се внесува преку исхраната, колагенот се разградува на аминокиселини, а организмот потоа ги користи според сопствените потреби, а не задолжително за обновување на кожата.
Тоа значи дека овие додатоци не делуваат толку директно како што често се претставува во рекламите. Многу посигурен начин за зачувување на природниот колаген е внесување доволно белковини, витамин Ц, квалитетен сон и секојдневна заштита од сончевите зраци.
Најдобриот избор и понатаму е правилната исхрана
Една од најголемите предности на летото е богатата понуда на свежи сезонски намирници. Пазарите се полни со разновидно овошје и зеленчук, а оброците природно стануваат полесни и похранливи.
Токму затоа, наместо вниманието да биде насочено кон капсули и додатоци, многу покорисно е да се стави акцент на разновидната и квалитетна исхрана.
Сезонските намирници не обезбедуваат само витамини, туку и растителни влакна, антиоксиданси и бројни други корисни состојки кои не можат целосно да се заменат со додатоци во исхраната.
Јагодите, црната рибизла и цитрусното овошје се одличен извор на витамин Ц, додека доматите, кајсиите и морковите содржат бета-каротен кој придонесува за заштита на кожата. Лиснатиот зеленчук и авокадото обезбедуваат фолна киселина, бананите и компирот се богати со калиум, а јаткастите плодови, семките и маслиновото масло природно обезбедуваат магнезиум и витамин Е.


