Концепт кој до неодамна звучеше како научна фантастика наскоро би можел да стане реалност. Научниците во Кина го развиваат првиот „робот за бременост“ во светот – хуманоидна машина која би можела да ја носи бременоста од зачнување до раѓање, пишува „Дејли мејл“.

Според најавите, хуманоидот ќе има вградена вештачка матка која ќе снабдува хранливи материи со фетусот преку „цревата“. Прототипот треба да биде готов следната година, а цената би можела да биде околу 100.000 јуани (околу 12.000 евра). Проектот го води д-р Џанг Кифенг, основач на Каива Технолоџи.

Тој нагласува дека ова не е само инкубатор, туку робот кој може да го имитира целиот процес на бременост и породување. Технологијата на вештачката матка, тврди тој, е веќе доволно развиена, а следниот чекор е да се имплантира во хуманоидното тело, така што „вистинска личност и робот можат да соработуваат за да постигнат бременост“.

42 проценти од младите луѓе ја поддржуваат идејата

Идејата потсетува на заплетот од филмот „Поколение во капсула“ од 2023 година, во кој паровите користат одвојливи вештачки матки. Веста предизвика жестоки реакции на кинеските социјални медиуми. Критичарите предупредуваат дека таквата технологија може да ја наруши природната врска меѓу мајката и детето и да покрене прашања за потеклото на јајце-клетките.

Од друга страна, некои во јавноста го гледаат потенцијалот во намалувањето на физичките тешкотии и ризици што ги носи бременоста.

„Многу семејства плаќаат високи цени за вештачко оплодување и честопати не успеваат. Ова може да биде значаен придонес за општеството“, напишал еден корисник на интернет.

Од 1970-тите, феминистичките активистки како Андреа Дворкин предупредуваат дека вештачките матки би можеле да доведат до „крај на жените“ во традиционалната биолошка смисла. Истражувачите во Детската болница во Филаделфија издадоа слично предупредување во 2022 година, наведувајќи дека технологијата може да ја намали важноста на бременоста и искуството што многу жени го гледаат како извор на значење и личен раст. Сепак, анкета спроведена претходно оваа година покажа дека 42 проценти од младите луѓе на возраст од 18 до 24 години го поддржуваат целосното носење на бременост надвор од телото на жената.

Можно решение за неплодност

Доколку проектот биде успешен, хуманоидната бременост би можела да помогне во борбата против растечката стапка на неплодност во Кина, која се зголеми од 11,9 проценти во 2007 година на 18 проценти во 2020 година. Како одговор на овој тренд, локалните власти веќе ги покриваат трошоците за вештачко оплодување и ин витро оплодување преку здравствено осигурување. Кинеските научници претходно ги држеле предвремено родените јагниња живи со недели користејќи таканаречена „био-торба“, но иако таа служи само како инкубатор, новиот робот би имал за цел да ја носи бременоста од почетокот до раѓањето.

Ризик од предвремено породување

Предвременото породување, кое се јавува кај околу 10 проценти од бременостите, е водечка причина за смртност кај новороденчињата во светот. Се дефинира како раѓање пред 37-та недела од бременоста, кога органите, вклучувајќи го срцето и белите дробови, честопати не се целосно развиени. Шансите за преживување се зголемуваат со времетраењето на бременоста – под 22 недели тие речиси и да не постојат, во 24 недели се околу 60 проценти, во 27 недели се 89 проценти, а по 34 недели се речиси еднакви на оние на бебињата родени во термин.