Српски разузнавачи тестирале звучни топови врз кучиња во соработка со злогласната руска безбедносна служба, според владини документи до кои дојде „Политико“.

Српските документи потврдуваат дека администрацијата на претседателот Александар Вучиќ спровела експерименти со моќни звучници, познати во јавноста како звучни топови, две недели по антивладиниот протест во Белград кој беше нарушен од, како што демонстрантите го опишаа, разорен звучен удар.

Заедничкото тестирање на звучни оружја врз животни ја нагласува длабочината на безбедносната соработка меѓу Русија и Србија.

Уредите познати како Акустични уреди со долг дострел (Long-Range Acoustic Devices), скратено ЛРАД, се рекламираат како средства за комуникација на далечина, но кога се користат одблиску можат да предизвикаат оштетување на слухот.

Според извештаи, тие можат да предизвикаат и главоболки, вртоглавица и мачнина.

Владата негира дека користела звучни топови против демонстрантите.

Србија е во најголемиот бран протести во последните децении. Повеќе од една година, десетици илјади луѓе — а повремено и стотици илјади — излегуваат на улиците низ целата земја, учествувајќи на редовни масовни протести кои ја одразуваат растечката лутина кон власта.

Вучиќ: Ако се користел звучен топ – јас повеќе не сум претседател

На 15 март 2025 година, за време на еден од најголемите протести, ненадеен, оглушувачки звук се прошири по главниот булевар во Белград, принудувајќи ги луѓето панично да бараат засолниште.

Видеоснимки, направени од повеќе агли, покажуваат како луѓето почнуваат да бегаат во паника. Демонстрантите, кои се јавиле во белградските служби за итна помош, пријавиле мачнина, повраќање, главоболки и вртоглавица.

Тие изјавиле дека слушнале звук сличен на „група моторцикли“ или „локомотива“ што се движи кон нив.

Откако првично ги отфрли обвинувањата дека властите користеле звучен топ, Вучиќ изјави дека „целосна истрага ќе биде спроведена во рок од 48 часа и дека сите одговорни за ваквите брутални фабрикации и лаги ќе одговараат пред институциите“.

Министерот за внатрешни работи Ивица Дачиќ, исто така, негираше каква било злоупотреба, тврдејќи дека Србија „не користела никакви незаконски средства, вклучително и т.н. звучен топ“.

Три теории за наводниот „звучен топ“ за што е обвинета српската полиција дека го користела на протестите во Белград

Еден месец по протестот, српската разузнавачка агенција БИА објави извештај што го нарачала од Руската федерална служба за безбедност (ФСБ), во кој се тврди дека уредите со висок децибелен интензитет „не биле користени за време на протестите“ и дека не постоело масовно „психолошко, морално и физичко влијание врз луѓето“.

Министерството за внатрешни работи на Србија не одговори на барањето за коментар.

Тестирање врз животни

Тестовите врз животни биле спроведени како дел од постпротестната истрага, според документите што ги видел „Политико“, а кои биле изработени од БИА и од едно владино министерство.

Целта била да се утврди дали симптомите што ги опишале демонстрантите се во согласност со ефектите од звучните топови, за кои српските функционери претходно признале дека полицијата ги поседува.

Околу две недели по протестот, српски и руски разузнавачки експерти собрале група кучиња на тест-локација на БИА за да го оценат „ефектот на емитерите врз биолошки објекти“. Кучињата биле избрани како тест-субјекти поради „нивната висока чувствителност на акустични ефекти“.

Животните биле изложени на два модели на ЛРАД — ЛРАД 100 икс МАГ-ХС и ЛРАД 450 икс-ел, произведени од американската компанија „Генасис“ со седиште во Калифорнија — на растојанија од 200, 150, 100, 50 и 25 метри, според документите.

Техничките податоци за овие модели покажуваат дека тие можат да емитуваат звук до 150 децибели — еквивалентно на млазeн авион при полетување.

Документите укажуваат и дека тестовите можеби биле спроведени без неопходните одобренија за експерименти врз животни.

„Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство нема информации дали биле спроведени тестови за ефектите од двата модела на ЛРАД, како и други тестови за влијанието на уреди врз кучиња. Ова министерство никогаш не добило барање за одобрување за спроведување тестови врз животни и, соодветно на тоа, не е донесена никаква одлука за одобрување на конкретниот тест, ниту на други слични тестирања,“ се наведува во документите.

Данило Ќурчиќ, српски адвокат за човекови права, изјави дека кучињата биле „подложени или на експерименти или на злоупотреба“, како што е дефинирано со Законот за благосостојба на животните во Србија.

Тој нагласи дека српскиот закон бара експериментите врз животни да бидат однапред регистрирани и одобрени од надлежните тела — вклучително и етичка комисија — и дека изрично забранува тестирање врз животни за „испитување на оружје и воена опрема“.

Опозицискиот политичар Радомир Лазовиќ ги опиша тестовите како „дел од кампањата на Александар Вучиќ за прикривање на употребата на звучни топови против сопствениот народ за време на протестите во март“.

— Илјадници луѓе минатата година ги почувствуваа силните ефекти од ова звучно оружје на своја кожа — изјави тој.

Во својот извештај за експериментите врз кучињата, ФСБ тврди:

„При емитување на основните и тест-сигналите, биолошките објекти (кучињата) не почувствувале непријатност (промени во однесувањето) на испитуваното растојание. Кучињата беа прегледани три дена по тестовите и не покажаа никакви промени во нивната состојба“.

Дачиќ: Полицијата има звучен топ, го има во кутии во магацин, несмасна беше изјавата дека го немаме