Европа се соочува со својот прв голем топлотен бран во сезоната, при што Велика Британија и Франција забележаа рекордно високи мајски температури. Ведрото небо доведе до пораст на производството на сончева енергија, што во некои делови од Европа предизвика негативни цени на електричната енергија – кога пазарот на големо на електрична енергија паѓа под нулата бидејќи понудата ја надминува побарувачката, пишува Euronews.

Иако тоа може да звучи како олеснување за потрошувачите во услови на зголемување на трошоците за енергија, овој сè почест феномен всушност нема да ги намали сметките. Дополнително, високите температури може дури и да го отежнат производството на некои видови обновлива енергија. Зголемувањето на производството на обновлива енергија предизвика цените на електричната енергија по час на берзата Epex Spot да паднат под нулата во Франција бидејќи земјата беше погодена од екстремно силни сончеви зраци. Ова не е прв пат ова да се случи оваа година. Според аналитичката фирма Монтел, негативните цени на електричната енергија на Иберискиот Полуостров достигнаа рекорд во првиот квартал од 2026 година.

Шпанија беше најтешко погодена, со 397 часа негативни цени помеѓу јануари и март, што е значителен скок во споредба со 48 часа во истиот период во 2025 година, додека Португалија забележа 222 часа цени под нулата во истиот период. Цените на електричната енергија стануваат негативни кога понудата ја надминува побарувачката. Сепак, идеалните временски услови можат значително да го зголемат производството на сончева и ветерна енергија – што значи дека се произведува повеќе енергија отколку што е потребно. Ова често се случува и за време на празници, кога потрошувачката на електрична енергија е помала од вообичаеното.

Производителите на енергија можат да се наддаваат едни со други за да ги намалат понудите, врз основа на оперативните трошоци и трошоците за рестартирање, за да избегнат затворање (ограничување). Ова е затоа што тие сè уште генерираат приход преку субвенции или договори, или затоа што загубата од запирањето на производството би била поголема од трошоците за продолжување на работењето. Минатата година, на пример, Велика Британија потроши огромни 1,47 милијарди фунти (околу 1,67 милијарди евра) со намалување на производството на ветерни фарми и плаќање на гасни централи за вклучување.

ЕУ: Зголемен уделот на обновливите извори во потрошувачката на електрична енергија

Решавањето на проблемот со негативните цени на електричната енергија не е едноставно. Европа има застарена енергетска мрежа која никогаш не била дизајнирана за просперитет на обновливите извори на енергија, туку за централизирани електрани. Ова значи дека енергијата од ветер и сончева енергија – претежно лоцирана во оддалечени области – честопати не може да се транспортира таму каде што е потребна, како што се домовите и канцелариите.

Иако инвестициите во мрежата во Европа се зголемија за 47 проценти во последните пет години, на околу 70 милијарди евра годишно, експертите предупредуваат дека ова сè уште не е доволно.