Народното верување вели дека кога ќе видите ѕвезда пукање треба да си посакате желба, бидејќи ќе ви се оствари. Без разлика дали верувате во ова или едноставно уживате во набљудувањето на астрономските феномени, вашите среќни денови доаѓаат, пишува Би-би-си на српски.

Првиот метеорски дожд во 2025 година, наречен „Квадрантид“, ќе го достигне врвот на 3 и 4 јануари и ќе биде видлив со голо око. Неговата активнос започна на 28 декември и ќе трае до 12 јануари.

„Овој метеорски дожд ќе биде „најдобар оваа година“, вели Меѓународната метеоролошка организација (ММО).

„Кога ќе го достигнат својот врв и во совршени услови за гледање, ќе биде можно да се видат до 120 „светлечки метеори како огнени топки“ на час, со честички кои влегуваат во атмосферата на Земјата со брзина од околу 40 километри во секунда“, вели американската вселенска агенција НАСА.

Сепак, од ММО велат дека  спектаклот на небото „обично не ги исполнува очекувањата на набљудувачите поради кратката максимална активност (6 часа) и неповолните временски услови на почетокот на јануари.

Инаку, квадрантидите се именувани по некогашното соѕвездие „Квадранс муралис“ (Quadrans Muralis), кое било востановено на крајот на 18 век, но Меѓународната астрономска унија не го вклучила во официјалната листа на соѕвездија во 1922 година. Се верува дека првпат ги забележал италијанскиот астроном Антонио Брукаласи во 1825 година, кој забележал метеори на тој дел од небото.

„Многу светли тела познати како ѕвезди кои паѓаат поминаа низ атмосферата“, истакнал тој.

Квадрантидите се еден од ретките метеорски дождови кои се формираат од фрагменти на астероиди (капести небесни тела), додека други се формирани од комети (направени од мраз и прашина).

Како да се набљудуваат квадрантидите

Квадрантидите најдобро ќе се видат од северната хемисфера на Земјата каде што зрачењето, точката на небесната сфера од која се чини дека излегуваат метеорите од одреден метеорски дожд, е високо над хоризонтот.

За жал, „малку од оваа активност може да се види јужно од екваторот“, бидејќи зрачењето е или многу ниско или не е видливо поради кратките летни ноќи.

Метеорите можат да се појават насекаде на небото, но најдобро се гледаат кога се на околу две третини од патот над хоризонтот каде што слоевите на атмосферата се потенки. Некои од поспектакуларните метеори понекогаш може да се видат од урбаните области, но најдобро се гледаат подалеку од светлосното загадување на урбаните области.

„Колку е потемно небото, толку е поголема веројатноста да видите побледи метеори“, изјавила д-р Ешли Кинг, планетарен научник и експерт за метеори во Природонаучниот музеј во Лондон.

Кога метеорскиот дожд ќе го достигне својот врв околу 3 и 4 јануари, Месечината ќе зајде порано во вечерните часови, така што ќе има помали пречки за набљудување на овој астрономски феномен.

Набљудувањето на метеорскиот дожд не бара посебна опрема, но потребно е трпение. Затоа, најдете темно место подалеку од градските светла, легнете на грб, стапалата свртени кон североисток и дајте им на очите 15 до 20 минути да се прилагодат на темнината.

„Можеби нема да можете да видите ништо во првите 10 минути. Но, кога ќе се навикнете на амбиентот, ќе почнете да забележувате сè повеќе и повеќе. Затоа, не се откажувајте брзо“, објаснила  д-р Кинг.

Што предизвикува метеорски дожд

Иако се нарекуваат „ѕвезди кои стрелаат“, метеорите всушност не се ѕвезди. Ова се ситни остатоци од формирањето на нашиот Сончев систем кои согоруваат додека минуваат низ атмосферата на Земјата. Повеќето метеори се ситни честички прашина, не поголеми од зрно песок, кои се движат со неверојатна брзина.

„Додека тие го напуштаат вакуумот на вселената и влегуваат во атмосферата на Земјата, тоа ситно зрно прашина е во интеракција со сите честички и јони во атмосферата. Се загрева од триење и создава неверојатен блиц што го гледаме“, објаснува д-р Кинг.

Не грижете се ако ги пропуштите квадрантидите, бидејќи оваа година ќе има и други дождови од метеори, иако не толку спектакуларни, а некои ќе бидат повидливи од јужната хемисфера.