Пазарот на недвижности во ЕУ доживеа невидени промени: За 10 години, цените драстично се зголемија
Во последната деценија, цените на недвижностите значително се зголемија, што им отежнува на луѓето да најдат прифатливи места за живеење. Младите Европејци, кои подоцна ги напуштаат домовите на своите родители, се особено погодени. Еден начин да се утврди дали трошоците за домување се превисоки е да се погледне односот на трошоците за домување со приходите. Ако трошоците за домување се над 40% од расположливиот доход, тоа е знак дека домаќинствата се соочуваат со проблеми со домувањето- пишува Кликс.ба.
Препорачано
Во 2024 година, трошоците за домување во ЕУ надминаа 40% од расположливиот доход за 9,8% од домаќинствата во градовите на ЕУ и 6,3% од домаќинствата во руралните области. Над една четвртина од Грците (29%) кои живеат во градовите имале трошоци за домување над 40% од нивните приходи, додека само 2,3% од урбаните Кипарци се соочиле со истиот проблем. Околу 35,5% од приходите на домаќинствата во Грција биле искористени за покривање на трошоците за домување во 2024 година, што е највисок удел во ЕУ.
Помеѓу 2015 и 2024 година, цените на куќите во ЕУ се зголемиле за просечно 53%. Најголеми зголемувања се забележани во Унгарија (+209,5%), Литванија (+135%) и Португалија (+124,4%). Изнајмувањето во ЕУ исто така стана поскапо. Помеѓу 2010 и првиот квартал од 2025 година, цените за изнајмување се зголемија во просек за 27,8%. Кириите се зголемија во сите земји од ЕУ освен во Грција (-11%). Најголеми зголемувања се забележани во Естонија (+220%), Литванија (+184%), Унгарија (+124%) и Ирска (+115%).
Ова делумно се должи на зголемувањето на краткорочните изнајмувања, што ги отстрани куќите и становите од пазарот. Европската инвестициска банка ја истакнува ограничената понуда како една од клучните причини за проблемите со домувањето. Глобалната финансиска криза од 2008 година доведе до големо намалување на инвестициите во нови станови. Пандемијата на коронавирусот резултираше со уште побавна изградба на станови. Бројот на градежни дозволи за станбени згради се намали за повеќе од 20% од 2021 година. Поради недоволниот број нови станбени згради за да се задоволи побарувачката, цените имаат тенденција да растат.
Во март 2025 година, Европската комисија и Европската инвестициска банка објавија планови за инвестирање на околу 10 милијарди евра во текот на следните две години во прифатливо и одржливо домување. Ден Јоргенсен, првиот комесар за домување на ЕУ, започна голема јавна консултација во 2025 година со цел да се развие план за прифатливо домување за ЕУ. Во септември 2025 година, Парламентот одобри нови правила за кохезија и социјално финансирање на ЕУ, дозволувајќи таквите средства да се распределуваат за прифатливо и одржливо домување.
Пратениците, исто така, ги повикаа земјите од ЕУ „барем да го удвојат“ своето финансирање за прифатливо домување за да се справат со кризата со домувањето во ЕУ, која ја опишаа како сериозна.


