Научниците открија едно од најнеобичните места за гнездење на пчели некогаш забележано: мали древни гнезда на пчели во празните забни шуплини на фосилизирани коски, од кои некои припаѓаат на одамна изумрени животни.

Уникатното откритие, кое се случи во варовничка пештера на карипскиот остров Хиспаниола, е првиот регистриран пример за пчели кои користат коски за положување јајца, според студија објавена во списанието „Ројал сосајети опен саенс“, пишува Си-ен-ен.

Иако популарната култура ги прикажува пчелите во големи, сложени кошници, околу 90 проценти од видовите пчели се всушност осамени и ги градат своите гнезда во земјата или во скапани трупци.

– Беше многу изненадувачки, бидејќи таму никогаш не наоѓате безрбетници – наоѓате полжави, но не и инсекти. Пронаоѓањето докази за антички пчели во овие пештерски наслаги беше многу возбудливо. Ова е прв пат да имаме нешто вакво на Карибите – рекол водечкиот автор на студијата, Лазаро Вињола-Лопез, постдокторски истражувач во Музејот за природна историја „Филд“ во Чикаго.

Авторите на студијата веруваат дека фосилите се стари околу 20.000 години и би можеле да фрлат светлина врз тоа како пчелите се прилагодиле на своите средини во далечното минато. Откритието пополнува празнина во фосилниот запис, бидејќи сите претходни фосили на пчели од Карибите се пронајдени во килибар и се стари околу 20 милиони години.

Фосил во фосил

Пештерата на островот Хиспаниола, која содржи слоеви на фосили од повеќе од 50 видови, првпат ја открил палеонтологот Хуан Алмонте Милан. Истражувачите веруваат дека семејство бувови некогаш живеело во пештерата и ги исфрлало коските од својот плен, кој со текот на времето се фосилизирал, создавајќи илјадници фосили. За време на неговото истражување во летото 2022 година, Вињола-Лопез забележал нешто необично: нечистотијата што ја обложувала внатрешноста на забните шуплини го потсетувала на кожурци од оси.

По спроведувањето на компјутерска томографија, тимот утврдил дека малите гнезда се направени од кал и им припаѓале на пчели. За разлика од гнездата на осите, кои се направени од плунка и изџвакани растителни влакна, внатрешноста на овие гнезда била мазна, што укажува дека пчелите ги изградиле користејќи набиена почва и восочни секрети.

– Знаеме дека ова не бил само еден примерок. Во една дупка во долната вилица, има до шест генерации пчели кои се враќаат на истото место. Се чини дека ова веројатно било големо заедничко гнездење – додал Вињола-Лопез.

Значење на откритието

Иако влажната пештера ги зачувала коските, условите не биле погодни за зачувување на телата на инсектите. Како резултат на тоа, научниците не биле во можност точно да утврдат за каков вид пчела станува збор, ниту пак знаат дали видот е изумрен или сè уште постои. Досега, единственото гнездо е именувано – „оснидиум алмонтеи“, во чест на научникот кој прв ја открил пештерата.

Стивен Хасиотис, професор по геологија на Универзитетот во Канзас, кој не бил вклучен во студијата, ја нагласил важноста на откритието.

– Ова е прекрасно дело кое го надополнува записот за „скриениот биодиверзитет“. Иако во пештерата не се пронајдени фосили од тела на пчели, нивните траги од фосили (исто така познати како ихнофосили) се дијагностички показатели за пчели кои живеат на земја. Пчелите веројатно ги изградиле своите гнезда на дното на пештерата бидејќи влажноста била речиси константна, а областа била заштитена од дожд, поплави и предатори – рекол Хасиотис.

Ентони Мартин, професор на Универзитетот Емори, исто така ја нагласи уникатноста на наодот.

– Ова откритие е двојно изненадувачко, бидејќи современите пчели не се познати по тоа што користат коски за гнездење, ниту пак за гнездење во пештери. Но, овие фосилни комори за пчели ни кажуваат дека нивните творци можеле да ги направат и двете, што е возбудливо да се знае. Служи како добар потсетник дека кога станува збор за еволуцијата, пчелите ќе продолжат да бидат пчели какви што треба да бидат – заклучил Ентони Мартин.