Германија доживеа тежок пораз во Њујорк, откако не успеа повторно да стане членка на Советот за безбедност на Обединетите нации. Австрија и Португалија, пак, го обезбедија својот влез и ќе добијат двегодишен мандат како непостојани членки на највисокото тело на ОН.

Резултатите од гласањето ги соопшти претседателката на Генералното собрание на ОН, Аналена Бербок. Германија не ја обезбеди потребната двотретинска мнозинска поддршка уште во првиот круг од гласањето во средата.

Бербок соопшти дека Германија добила 104 гласа, додека за избор биле неопходни најмалку 127. Португалија обезбедила 134 гласа, а Австрија 131. Вкупно, Обединетите нации имаат 193 членки, при што Авганистан и Венецуела во моментов немаат право на глас.

Прв неуспех од обединувањето на Германија

Ова е прв ваков неуспех за Германија од обединувањето во 1990 година. Од тогаш, Берлин на секои осум години се кандидира за место во Советот за безбедност и досега секогаш беше избран. Вкупно, Германија шест пати била непостојана членка, последен пат во периодот 2019–2020 година.

Неуспехот се смета за сериозен удар за канцеларот Фридрих Мерц и за неговиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул (двајцата од ЦДУ), кои се обидуваат да ја зацврстат позицијата на Германија како значаен глобален актер.

Вадефул ја оцени неуспешната кандидатура како „тежок пораз“ и нагласи дека резултатот ќе бара темелна анализа. Тој посочи дека лично не гледа причина за сопствена одговорност. Канцеларот Мерц во писмена изјава призна дека целта не е постигната, но истакна дека Германија ќе продолжи да биде „сигурен столб на мултилатералниот систем“.

Остра критика од опозицијата и коалицијата

Во Германија, неуспехот предизвика силни политички реакции. Експертката за одбрана од редовите на Зелените, Агњешка Бругер, го оцени исходот како „срамна пораз за Германија“, обвинувајќи ја владата на Мерц за недоволна меѓународна ангажираност – особено во областа на климатските политики, зачувувањето на меѓународниот поредок и развојната соработка, чии буџети биле значително намалени.

Лидерката на Левица, Инес Швердтнер, оцени дека резултатот претставува „сметка“ за воздржаноста на Германија во клучни меѓународни конфликти и за недоволното осудување на прекршувањата на меѓународното право.

Алтернатива за Германија (АфД) оцени дека Мерц не успеал како „надворешнополитички канцелар“, обвинувајќи дека земјата се изолирала и ги занемарила сопствените интереси.

Критики се појавија и внатре во владините редови. Портпаролот за надворешна политика на пратеничката група на СПД, Адис Ахметовиќ, изјави дека неуспехот „не е случајност туку предупредувачки сигнал“, оценувајќи го како значајно надворешнополитичко назадување.

Доцен старт и дипломатски предизвици

Германија ја објави својата кандидатура значително подоцна во споредба со своите конкуренти. Вообичаено, обезбедувањето поддршка за ваквите избори трае со години и вклучува долгорочни договори, како размена на гласови во други клучни гласања.

И покрај тоа, Германија останува еден од најголемите финансиски придонесувачи во ОН – веднаш по САД, Кина и Јапонија. Ако се вклучат средствата за мировните мисии и доброволните придонеси, Германија е втор најголем донатор во системот.

Пред гласањето, Вадефул нагласи дека Германија има намера да го брани меѓународниот поредок заснован на правила.

— Не смееме да се навикнеме на ситуација во која правото на посилниот се наметнува — изјави тој.

Сепак, германската влада се соочи со критики дека применува двојни стандарди во оценувањето на прекршувањата на меѓународното право. Додека остро ја осуди руската агресија врз Украина, критичарите ѝ забележуваат на воздржан пристап во однос на конфликтот меѓу Израел и Палестина.

Советот за безбедност се состои од пет постојани членки – САД, Велика Британија, Франција, Кина и Русија – кои имаат право на вето, како и десет непостојани членки избрани од Генералното собрание на двегодишен мандат. Секоја година се избираат пет нови членки, при што се почитува регионалниот баланс.

Извор: DW / Автор: Арнд Рикман, агенции