Комитетот за економски и монетарни прашања на Европскиот парламент го одобри долгоочекуваното дигитално евро, во обид да се намали зависноста од платните системи контролирани од Соединетите Американски Држави, објави Euronews.

Според податоците од Европската централна банка (ЕЦБ), американските платежни гиганти Visa и Mastercard учествуваат со 61 процент од плаќањата со картички во Еврозоната и извршуваат речиси сите прекугранични трансакции со картички. Дебатата за финансискиот суверенитет на Европа доби на значење поради растечките геополитички тензии.

Дигиталното евро е една од мерките предложени од ЕУ за зајакнување на нејзината автономија. Тоа би бил дигитален облик на пари од централната банка, издаден и гарантиран од ЕЦБ, дизајниран да ги надополни готовината и постојните банкарски услуги, а не да ги замени. Потрошувачите би можеле да чуваат дигитални евра во посебен дигитален паричник, со ограничување на трошењето кое сè уште не е утврдено.

Системот би поддржувал и онлајн и офлајн плаќања и е дизајниран да обезбеди високо ниво на приватност, при што ЕЦБ нема да може директно да ги идентификува корисниците врз основа на нивните детали за плаќање. ЕЦБ би ја обезбедила основната инфраструктура, додека комерцијалните банки и давателите на услуги за плаќање би им понудиле дигитални услуги за евра на корисниците. Се очекува и финансиските институции и трговците да бидат компензирани за учеството во овој систем.

Како треба да се структурира таа компензација останува едно од најспорните прашања.

„Го поздравуваме тоа што Комитетот за економски и монетарни прашања на Европскиот парламент се согласи со својот став за пакетот за единствена валута, кој ќе го зачува еврото како законско средство за плаќање, додека го обликува дигиталното евро“, се вели во соопштението на ЕЦБ.

„Усвојувањето на регулативата за дигиталното евро е голема победа за граѓаните и малите бизниси“, рече италијански член на Европскиот парламент кој преговараше за досието во име на парламентарната група на левицата, опишувајќи го гласањето како „историско“.

Европската унија не е единствената што развива дигитална валута. Кина веќе има дигитален јуан, додека Русија објави дека нејзината дигитална рубља ќе стане оперативна во септември 2026 година.

Соединетите Американски Држави имаа поинаков пристап. Претседателот Доналд Трамп се откажа од дигиталната валута што ќе ја издаваат Федералните резерви и наместо тоа го поддржа развојот на криптовалутата stablecoin. Бидејќи огромното мнозинство од глобалните stablecoins се деноминирани во американски долари, поддржувачите тврдат дека оваа технологија би можела дополнително да ја зајакне меѓународната улога на доларот и да ја прошири неговата употреба во прекуграничните плаќања.

Сепак, некои носители на одлуки и поранешни функционери веруваат дека дигиталниот долар на централната банка би можел повторно да се најде на дневен ред. Се очекува Европскиот парламент да го формализира ставот за време на пленарното гласање во Стразбур на почетокот на јули.

После тоа, ќе започнат преговорите со 27-те земји-членки на ЕУ, а целта е да се постигне конечен договор до крајот на годината.

Кога ќе биде воведено дигиталното евро?