Австрија се соочува со сериозен фискален предизвик во наредните години, откако најновата проценка на Фискалниот совет покажува дека планираните мерки за штедење не се доволни за да се постигнат зацртаните буџетски цели. Наместо постепено намалување на дефицитот, проекциите укажуваат на стагнација, па дури и ризик од дополнително влошување. Според овие податоци, владата ќе мора да преземе значително поамбициозни чекори ако сака до 2027 година да го намали дефицитот на 3,5 проценти од бруто домашниот производ.

Поголем јаз од планираното

Фискалниот совет проценува дека буџетскиот дефицит за 2026 година ќе изнесува 4,0 проценти од БДП, додека за 2027 година се очекува да достигне 4,1 проценти. Ова значи дека постои јаз од 0,6 процентни поени во однос на владината цел од 3,5 проценти. За да се затвори оваа разлика, ќе бидат потребни дополнителни мерки за консолидација во вредност од 4,4 милијарди евра. Оваа бројка ги зема предвид и негативните макроекономски ефекти што можат да произлезат од самите мерки за штедење.

Во споредба со есенската прогноза, проценките за 2026 и 2027 година остануваат речиси непроменети. Причината за тоа, според Фискалниот совет, лежи во фактот дека различните економски фактори како растот, инфлацијата и досегашните мерки за штедење меѓусебно се неутрализираат. Сепак, оваа стабилност не значи подобрување, туку стагнација на релативно високо ниво на дефицит.

Министерството за финансии, пак, засега останува на планот за консолидација од околу 2 милијарди евра во периодот 2027 до 2028 година, но оваа сума се однесува само на федералниот буџет. Фискалниот совет, напротив, го разгледува вкупниот јавен сектор, вклучувајќи ги покраините и социјалните фондови, што ја објаснува разликата во проценките. Дополнително, владата најавува дека ќе реагира флексибилно во зависност од развојот на енергетската криза и геополитичките тензии, особено конфликтот со Иран, кои можат да имаат директно влијание врз економијата.

Раст на долгот и политички притисок

Постојано високите дефицити неизбежно водат кон раст на јавниот долг. Според проекциите, државниот долг на Австрија ќе достигне 85 проценти од БДП до 2027 година, што е речиси идентично со историскиот максимум од 85,6 проценти забележан во 2015 година. За разлика од тогаш, кога зголемувањето на долгот беше поврзано со преземање на банкарски средства, сегашниот раст не е придружен со создавање нови вредности, што ја прави ситуацијата поранлива.

Фискалниот совет нагласува дека стабилизација на долгот би била можна само доколку дефицитот се намали под 2,5 проценти од БДП до 2027 година, што во моментов изгледа недостижно. Тоа значи дека без дополнителни и поостри мерки, Австрија ќе продолжи да се движи во зона на висок долг и ограничен фискален простор.

Политичките реакции веќе се засилуваат. Опозицијата од десницата ја критикува владата за прекумерни трошоци и се спротивставува на нови даноци, предлагајќи намалување на јавниот сектор и кратење на субвенции. Од друга страна, зелените партии инсистираат на поголема даночна оптовареност за најбогатите и продолжување на банкарските давачки, со цел товарот да не падне врз поширокото население.

Во ваква ситуација, јасно е дека фискалната политика ќе стане централна тема во наредниот период. Потребата од дополнителни 4,4 милијарди евра заштеди, растот на долгот до 85 проценти од БДП и целта за излез од европската процедура за прекумерен дефицит до 2028 година создаваат притисок врз сите нивоа на власт. Прашањето повеќе не е дали ќе има нови мерки, туку какви ќе бидат тие и кој ќе го поднесе најголемиот товар.