Во Република Српска моментално се развива стратегија за зачувување на јавното здравје, а еден од клучните предлози на нацрт-законот предвидува забрана за изложување на тутунски производи на продажните места. Во прашање се буџетските приходи, опстанокот на малите трговци и ризикот од зајакнување на црниот пазар. Во РС има речиси 3.000 малопродажни објекти кои продаваат цигари и други тутунски производи.

За многу од нив, особено киосците и малите продавници за храна, видливото изложување на производите е предуслов за стабилен дневен приход. Овие приходи, преку акцизи и даноци, се влеваат директно во државната каса, па секоја промена во легалниот сообраќај истовремено влијае и на јавниот буџет. Токму поради ова, еден член од актуелниот нацрт на Законот за здравствена заштита во РС привлече големо внимание од деловната заедница, информира Кликс.ба.

Мерката што предвидува „криење“ на тутунските производи од полиците доаѓа во време кога ентитетот и државата забележаа значителен успех во сузбивањето на нелегалната трговија. Загриженоста е оправдана – малите трговци би можеле да изгубат дел од своите приходи, а црниот пазар би можел да добие „нова“ можност. Јавните дебати за Законот се одржаа во текот на август, во периодот кога многумина се отсутни поради годишни одмори.

Што точно предвидува нацрт-законот? Член 20.3 од достапниот нацрт-закон во РС наведува: Тутунот, тутунските производи и другите производи за пушење не смеат да бидат видливо изложени или изложени на кој било начин во продажните простории. Ова значи дека продавачите би морале да ги отстранат овие производи од видливи места и да ги чуваат „под шалтерот“ или на други невидливи места.

Мерката би се однесувала на сите форми на малопродажба – од големи малопродажни синџири до киосци и бензински пумпи. Целта е да се намали привлечноста на тутунските производи, особено кај младите и малолетниците. Меѓутоа, кога ќе се изгребат под површината, се поставува прашањето дали станува збор за мерки што навистина ќе постигнат таков ефект или ќе отворат врата за пад на буџетските приходи?